birga

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bir-ga

Aytilishi

Etimologiyasi

BIRGA ’birgalikda’, ’jam boʻlib’. Tantanali yi-gilishga doʻstim bilan b i r g a bordix. Bu soʻz eski oʻzbek tilida bir sonining -gä joʻnalish kelishigi qoʻshimchasini olgan shakli boʻlib, shu shaklida oʻzgarmas holda ravishga koʻchgan: bir + gä = birgä. Ushbu ravish— ning birgä shakli nisbatan yangi boʻlib, qadimgi turkiy tilda bir soniga joʻnalish kelishigining oʻsha davrdagi -gärü shaklini qoʻshib hosil qilingan: birgärü (ЭСТЯ, II, 149, ПДП, 371; DS, 102).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

rvsh. 1 Bir boʻlib, qoʻshilib, bir-galikda, hamkorlikda.◆ Birga ishshmoq. Birga oʻqimoq. Birga oʻsgan oʻrtoqlar. m Nishonboy birga ish,shydigan yigipshr bilan chorpoyada oʻtirardi. T. Ashurov, Oq ot.◆ U bshshn birga kechgan shirin damlarni, dsh1rabo suhbapʼshrni eslaydi. T. Ashurov, Oq ot.◆ Qani, oʻzinglar ham oʻtiringlar, birga ichamiz. S. Zunnunova, Olov.◆ Kelajak baxt yoʻlimni siz bshshn birga bosmoqni orzu qi.shman. P. Tursun, Oʻqituvchi. ◆ Meʼmor barvaqt turib, uch shogirdi bilan birga tashqari hovlida nonushta qildi. Mirmuhsin, Meʼmor.

2 Bir vaqtda, baravar.◆ Oʻgʻlim ertalab men bilan birga turadi. ish◆ Sodiqjon Yulduzxon bshshn yosh,shkda birga oʻsgan, bir maktabda oʻqigan. R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi.

3 Bilan koʻmakchisidan keyin kelib, "qatorida, bir qatorda; shuningdek" maʼnolarini anglatadi.◆ Bizning vazifamiz shshni XSH1Q tajribasi bshshn boyitish va shu bshshn birga xalq tajribasini ilmning elagidan oʻtkazishdir. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.◆ Yangi maktablar ochib.. diniy darslar bshshn birga jugʻrofiya, tarix, hisob kabi ilmlarni ham taʼlim beraylik. Oybek, Tanlangan asarlar.◆ Menda bir taklif bor: bugun Kanizakni yangi uy bshshn birga yangi nom bilan ham mukofopiasak — otini Hanifa qoʻysak. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.

4 Kimsa yoki narsa bilan birlikda; uning yonida, bagʻrida.◆ Masa,yularni birga muhokama qshshoq. Xat bshshn sovgʻani birga yubormoq. m Dolia.. bolalardan ikkitasini birga olib yura boshladi. P. Tursun, Oʻqituvchi.◆ Eri, baxti, husni, shoʻxligi yana u bshshn birga. S. Ahmad, Ufq.◆ Eri?Eri bormi? — Bor. Shu yerda. Besh oydan beri birga! A. Qahhor, Asarlar.

Toʻyda birga boʻling Toʻyga taklif etish shakli.◆ [Yormat] Baʼzi bir "taʼbi tortgan" oda.sharga "toʻyda birga boʻling" deb qoʻyadi. Oybek, Tanlangan asarlar.

Sinonimlari

Antonimlari

БИРГА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

OʻTIL

Ruscha ru

birga
вместе, совместно; ◆ shuning bilan birga вместе с тем (этим); наряду с этим; ◆ birga qoʻshmoq соединять, объединять; сочетать.


Flag of Karakalpakstan.svg Qoraqalpoqcha (kaa)

Hol

birga

Flag of Gagauzia.svg Gagavuzcha (gag)

Hol

birga