biz

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

biz

bigiz, biz


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

biz

Aytilishi

Etimologiyasi

BIZ birinchi shaxs koʻplik kishilik olmoshi. B i z n i n g koʻchamizda turli kasb egalari totuv yashaydi. Bu olmosh asli qadimgi turkiy tildagi 'soʻzlovchi’ maʼnosini bildirgan bi soʻziga ’ikki’ (’koʻp’) maʼnosini ifodalovchi —z qoʻshimchasini qoʻshib qosil qilingan (ЭСТЯ, II, 130; Devon, I, 314; PADg 372; DS, 104): bi + z = biz.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

ksh. olm. 1 -sh. koʻpl. 1 Soʻzlovchi va uning atrofidagilar; soʻzlovchi va u koʻzda tutayotganlar.◆ Kecha stansiyadan chiqqan avtobus bugun bizni tongotarda moʻljaldagi joyga tashlab ketdi. Oʻ. Usmonov, Sirli sohil.◆ Bizlar, bizlar, biz edik, Bizlar bir talay qiz edik. Bizlarni uzdilar. Bir ipga tizdilar (Garmdori). 3. Husainova, Oʻzbek xalq topishmoqlari.

2 Birinchi shaxe "men" oʻrnida ishlati-lib, kamtarlik yoki, aksincha, maqtanish, gʻururlanish, pinhona gʻurur maʼnolarini ifodalaydi.◆ -Kim talabgor? -Mana, biz talabgor. v -Bizga ham xat bormi ? — deydi Munisxon. "Guldasta".◆ As al otliqqa yoʻq, hali biz piyoda-ku! A. Qahhor, Asarlar.◆ Endi bizni qiynamay, oʻzlari quysinlar! Qoʻl-aaridan hech sharob ichmaganmiz. "Guldasta".

3 Oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchasini olib, "yurtimizda", "elimizda", "oramiz-da" kabi maʼnolarni anglatadi.◆ Surnay-chining zoʻrlari bizda boʻladi. S. Siyoyev, Yorugʻlik.◆ Non-nasibang bizda boʻlsa, qolarsan. Oybek, Tanlangan asarlar.◆ Lekin, oʻrtoq-par, bizda yalqovlar yoʻq. A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy.

Sinonimlari

Antonimlari

БИЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

biz
мест. личн.
мы; ◆ bizlar мы; ◆ bizning наш, наша, наше; ◆ bizni нас; ◆ bizga нам; ◆ bizda у нас; ◆ bizdan от нас; у нас; ◆ bizdan soʻradilar у нас спросили; ◆ bizningcha по-нашему; ◆ bizday или ◆  bizdek так (же), как мы; ◆ bizniki наше; ◆ biznikilar наши (люди, ребята); ◆ biznikiga к нам, в наш дом; ◆ biznikida у нас, у нас дома.


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

biz

bigiz, biz