bulgʻamoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

bul-gʻa-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

BULGʻA- ’iflos qil-’. Qoʻlingni bulgʻamay t u r, hozir ovhat tayyor boʻladi. Bu feʼl qadimgi turkiy taldagi 'yuqadigan narsa’ maʼnosini anglatgan bul otidan -gʻa qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, II, 255; Devon, III, 303; DS. 122); oʻzbek tilida a unlisi ä unli-siga almashgan: bul + gʻa = bulgʻa- > bulgʻä-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Biror narsani iflos, kir narsaga belamoq, botirmoq, hamma yogʻi-ni iflos qilmoq.◆ Eshakni siylasang, oxurini bulgʻar. Maqol.◆ Oyogʻi iflos toʻr bulgʻar, Oʻzi iflos el bulgʻar. Maqol. n Ifloslangan oqar suvlar sizib oʻtib, yer osti suvlarini bul-gʻamoqda. "Fan va turmush".

2 koʻchma Badnom qilmoq; haqoratlamoq. ◆ Marahim haqida soʻz ochdilar, uning arvohini bulgʻadshgar. Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosil-di.◆ Nega u pashshaxoʻrda boʻlib qoldi desam.. oʻz nafeini koʻzlab, vijdonimni oʻz shaltogʻiga bulgʻab, shirin turmushimni buzmoqchi ekan. S. Yunusov, Oson ishning ohi bor. Nomini bul-gʻamang! Sherbek akam tilla yigit. S. Anorboyev, Oqsoy.◆ Podaning ichida bitta tirra-qisi boʻlsa, hammasini bulgʻaydi. S. Zunnunova, Olov.

Naslini bulgʻamoq 1) naslini buzmoq; 2) koʻchma nasli-nasabini isnodga qoldir-moq.◆ Sen bazning naslimizni koʻtarish oʻrniga yerga urib bulgʻading. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.

3 Loyqatmoq, loyqa qilmoq.◆ Suvni bulgʻamoq.

4 shv. Qoʻl bilan imlamoq.◆ Oʻtiribdi ay-vonchada azonda, Alin bulgʻab, qichqiradi xir-monda. "Qoʻshiqlar".

5 Belamoq, bulamoq, botirmoq.◆ Raʼno ayvon labida qoʻlini kerosinga bulgʻab, lampa yoqish harakatida edi. H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar.◆ Homid nonni shinniga bulgʻar ekan, soʻradi: -Yoshingiz nechada, bek ? A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.

6 Buzmoq, isnod keltirmoq.◆ Endi ular IbolalarJ battar boʻlsa boʻladiki, yaxshi tomonga oʻzgarmaydi. Jamiyatni bulgʻab yashay-veradi. "Yoshlik".◆ Lekin siz bshshn tom ma-nodagi tilanchilar, taʼbir joiz boʻlsa, jamiyatimizning koʻrkam jamolini bulgʻab turgan oʻsha soʻgallar, huyenbuzarlar haqida gaplashmoqchiman. Gazetadan.

7 koʻchma Zoʻrlamoq, nomusiga tegmoq.◆ Oʻsha buvaydalik Saidahror eshon oʻn bir yashar qizni bulgʻagan, sharmanda boʻlishdan qoʻrqib, uni boʻgʻib oʻldirgan ekan. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

БУЛҒАМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Feʼl[tahrirlash]

bulgʻamoq bulgʻamoq

OʻTIL

Ruscha ru

bulgʻamoq
1
прям. и перен. пачкать, марать, грязнить; ◆ nomini bulgʻamoq порочить имя;
2 валять, обваливать (в муке, сухарях и т. п.);◆ loyga bulgʻamoq вываливать в грязи;
3 мутить, загрязнять (воду);
4 обл. махать рукой, руками.