chekinmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

che-kin-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

CHEKIN— 'tisaril-', ' orqaga tomon harakatlan-'. Xotin noz bilan ch ye k i n d i (Sayid Ahmad). Bu soʻz asli chek— feʼlining 'orqaga tort-' maʼnosidan 'oʻzlik' maʼnosini ifodalovchi —(i)n qoʻshimchasi bilan hosil qilingan: chek— + in = chekin-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Orqaga tisarilmoq, tis-lanmoq. ◆ Direktor rangi oʻchib, sal orqaga chekindi. "Sharq yulduzi" . ◆ Oʻsar buxgalter, tumshugʻini ari uyasiga tiqib olgan ayiqday, ortiga chekindi. A. Koʻchimov, «Xalqa» . ◆ Xotin noz bilan chekindi. S. Ahmad, «Hukm» .

2 harb. Dushman hujumi natijasida ilgarigi pozitsiyalarni tashlab, orqaga ketishga majbur boʻlmoq, orqaga jilmoq. ◆ Dushman tepadan jang bilan chekinarkan, muallim yana hammadan oldinda oʻtga kirib ketdi. Oybek, «Quyosh qoraymas» . ◆ Asirni dar-hol soʻroqqa tutdik. U chekinish vaqtida qurshovda qolgan artilleriyachilardan ekan. N. Safarov, «Olovli izlar» .

3 koʻchma Qaytmoq, voz kechmoq. ◆ Oyqiz ham oʻz fikridan aslo chekinmay, qatʼiy tura-verdi. Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» .

4 koʻchma Oʻtmoq, tugamoq. ◆ Qishning soʻnggi kunlari asta-sekin chekinmoqda edi. Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» .

5 koʻchma Yoʻqolmoq, yoʻq boʻlmoq. ◆ Orqaga chekinar nim qorongʻilik. X. Davron . ◆ Oyning xira yogʻdusi chekindi. "Yoshlik" .

6 koʻchma Chetga chiqmoq. ◆ Qoidadan chekinmoq.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЧЕКИНМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

chekinmoq
1 прям. и перен. отступать, отходить; ◆ oʻz pozitsiyalaridan ~ отходить от своих позиций; dushman chekindi враг отступил; oʻz fikridan chekinmay turmoq не отказываться от своего мнения; придерживаться своего мнения;
2 заканчиваться, пропадать; расступаться; ◆ qishning soʻnggi kunlari ~da edi заканчивались последние дни зимы; Tong qorongʻisi chekinib, atrof yorisha boshladi (Ѓ. Ѓулом, «Машъал») Рассветная тьма расступилась, кругом начало светать.