chuqur

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

chu-qur

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

CHUQUR ' qazilgan, oʻyilgan joy1. Birovga ch u -q u r haeisang, oʻzing yihilasan (Maqol). Bu ot asli eski oʻzbek tilida 1 kovla—', ' oʻy—' maʼnosini anglatgan chuqu- feʼlidan (КРС, 874: chuku-) -r qoʻshimchasi bilan

yasalgan; chuqu- + r = chuqur.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 ot Qazilgan, oʻyilgan yoki tabiiy chuqurlik, oʻyiq; oʻra. ◆ Birovga chuqur qazisang, oʻzing yiqilasan. Maqol . m ◆ Bu axlatlarni tezda shupurib, bir chuqurga toʻkib, ustidan tuproq tortib.. A. Qodi-riy, «Kichik asarlar» . ◆ Koʻchat keltirib, chuqur-ga qoʻyaman, tanasidan tutib turaman, Yax-shiboyevoʻrtasiga tuproq tortadi. M. M . Doʻst, Lolazor.

2 sft. Sathdan ancha past; choʻnqir, te-ran. ◆ Chuqur daryo. Chuqur hovuz. Chuqur jarlik. n ◆ Binoning rangi uniqib ketgan, koʻhna yogʻoch darvozasi oldidan chuqur ariq oqardi. N. Aminov, «Qahqaha» .

Yelkamning chuquri koʻrsin "Biror joy-ga hech qachon qadam bosmayman" degan maʼnoda aytiladigan ibora. ◆ -Shumagazin-ni yelkamning chuquri koʻrsin, — deb jahl bilan chiqib ketdi [qiz]. "Yoshlik" .

3 rvsh. Ichdan, oʻpkadan toʻlib-toshib chiqqan yoki oʻpkani toʻldiruvchi. ◆ Qudrat "tushimmi, oʻngimmi?!" deb chuqur xoʻrsindi. H. Nazir, «Soʻnmas chaqmoqlar» . ◆ Nigora chuqur nafas oldi. "Sharq yulduzi" . ◆ Yaxshiboyev chuqur tin oldi. M. M . Doʻst, Lolazor.

4 sft. koʻchma Har tomonlama keng, asosli, atrofli, teran. ◆ Chuqur maʼno. Chuqur ilmiy tekshirishlar. yat Olimning bu yil-larda eʼlon qilgan maqolalari chuqur tah-lilga ega ekanligi bilan ajralib turadi. "OʻTA" .

5 sft. koʻchma Kuchli; behad katta. ◆ Chuqur qaygʻu. Chuqur sukunat. yat Onaning koʻngli-ga chuqur gʻashlik choʻkkan. "Saodat" . ◆ Tayyorla-nayotgan taomlarning sifatidan ishchilar chuqur qoniqish hosil etishyapti. Gazetadan .

6 rvsh. Yuzadan ichkariga, ich-ichiga. Chu-qur botaverdi yurakka xanjar. X. Davron.

7 rvsh. Mustahkam, qattiq. ◆ Halima No-sirovaning beqiyos sanʼati, tabiiy va be-takror ovozi xalqimiz qalbidan chuqur joy oldi. "Saodat" .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЧУҚУР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

chuqur (koʻplik chuqurlar)

Tillarda[tahrirlash]

OʻTIL

Ruscha ru

chuqur
1 яма, впадина; ◆ yelkamning ~i koʻrsin во век мне не видеть бы (этого); ◆ havo ~ и воздушная яма; ◆ koʻrmagan yerning ~i koʻp посл. в незнакомой местности много ям;
2 прям. и перен. глубокий; // глубоко; ◆ ~ oʻra глубокая яма; ◆ ~ koʻzlar впалые глаза; ◆ ~ fikr глубокая мысль; ◆ masalani ~roq oʻylash kerak глубже надо вникнуть в вопрос; ◆ ~ oʻyga botmoq впадать в глубокое раздумье.