dev

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

dev

dev


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

dev

Aytilishi

Etimologiyasi

DEV Bu ot ПРСda [div] shaklida choʻziq i tovushi bilan (234), ТжРСda dev shaklida (125), OʻKAAQLda ham dev shaklqsa yozilgan (88); demak, oʻzbek 84 tiliga tojik tilidsh i shakli bilan olingan boʻlib, 'juda kuchli, bahaybat odam qiyofasida tasavvur qilinadigan xayoliy maxluq' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, I, 217).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

f. jjj — jin, iblis; yovuz, zolim

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 mif. Ertak va xalq dostonlarida shoxli, dumli, benihoyat ulkan odam qiyofasida tasavvur etiladigan, ezgulikka qarshi ku-rashuvchi xayoliy maxluq, yovuzlik timsoli. ◆ Usgan yurtin toza aniq bildingmi, Soʻyla, xonim, devu jinni koʻrdingmi? "Murodxon" .

Chinor tagida bir supa ustida qirqta dev uxlab yotibdi. "Ertaklar". ◆ Devni oʻldirib boʻlmaydi, deyishadi, shu rostmi ? Uning qoni toʻkilsa, har tomchisidan ming dev paydo boʻlaveradi, deyishadi. Shu rostmi? Mir-muhsin, «Meʼmor» .

2 koʻchma Davangirday, beoʻxshov, qoʻpol gavdali. ◆ [Qizingizni] Erga bermay, devga berdingiz. M. Ismoiliy, «Fargʻonat» .o. ◆ Polvon ketidan Matyoz dev ham “Polvon ogʻadan qolishmay ”, deb oʻz kuchiga yarasha ishlangan katta gʻa/ztak aravani itarib borardi. J. Sharipov, «Xorazm» .

Sulaymon oʻldi — devlar qutuldi Qat-tiqqoʻl kishi ketib, \amma istaganini qila olishiga — oʻzboshimchalikka imkoniyat tu-gʻilishi (mifga koʻra, Sulaymon paygʻambar oʻzboshimcha devlarni bandga solib qoʻygan, Sulaymonning vafotidan soʻng ular erkin nafas olganlar). ◆ ..Nega hammang ish qilmay, bekor oʻtiribsanlar? Sulaymon oʻlib, devlar qutulibdi-da! Hamza, «Boy ila xizmatchi» .

3 koʻchma Dahshat; qoʻrqinch; salobat. ◆ Tesha-boyning yuragida bosh koʻtargan gumon devi Toʻraxonning.. oʻpkalaridan keyin yota qoldi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» .o. ◆ Makrning, muno-fiqlikning devi hamma fazilatlarini oʻz komiga tortibdi. Oybek, «Navoiy» .

4 koʻchma Katta, ulkan; bahaybat.


Sinonimlari

Antonimlari

ДЕВ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

dev
1 миф. див (демоническое существо в облике исполина с рогами, персонаж народных сказок и мифов); ◆ Sulaymon oʻldi, ~lar qutuldi погов. Сулейман умер, дивы освободились (говорится, когда кто-л. перестаёт быть помехой для чьих-л. действий);
2 перен. великан, исполин; верзила; // громадный, исполинский, гигантский; ◆ Qizingizni erga bermay, ~ga berdingiz (М. Исмоилий, «Фарѓона т. о.») Вы выдали свою дочь замуж за страшилище; ◆ ~ qomat огромного роста; // великан, исполин; ◆ ~dek как див; громадный, исполинский; ◆ ~ qadam огромные шаги; ◆ ~ qomat 1) богатырского сложения, рослый; исполин; 2) огромный, громадный.


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

dev

dev