hukmron

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

hukm-ron

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

HUKMRON Bu sifat tojik tilida 'bajarilishi majburiy qaror' maʼnosini anglagadigan arabcha hukm otiga (АРС, 137) 'olib bor-' maʼnosini anglatadigan tojikcha rondan feʼlining ron hozirgi zamon asosini (ТжРС, 327) qoʻshib hosil qilingan boʻlib, 'oʻz xukmini oʻtkazadigan' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, II, 710). Bu sifat bilan oʻzbek tilida hukmronlik oti hosil qilingan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

|a. + f. oʻ1 — hukmdor, hokim; boshqaruvchi

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Oʻz hukmini oʻtkaza-digan shaxs; hukmdor, hokim. ◆ \Xudoyor\ As-toydil Musulmonqulning otaligʻidan qu-tulishni va mustaqil ravishda hukmron boʻ-lishni orzu etgan. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Axsining hukmroni Umarshayx mirzo bu kecha haramda oʻn sakkiz yoshli Qorakoʻz be-gimning xobgohida uxlab yotibdi. P. Qodi-rov, «Yulduzli tunlar» .

2 koʻchma Hukmini oʻtkazish huquqiga ega boʻlgan; hukmdor. ◆ Milliy tilning saqlani-shi va rivojxlanishi hamma vaqt ijtimoiy tuzumning, hukmron sinfning odshshgiga bog-lik. "Fan va turmush" .

3 koʻchma Hukm surgan, zabt etgan, egal-lagan holatli. ◆ Mana endi dafʼatan fikr-siz, oʻysiz koldi, yuragi boʻm-boʻsh, bunda fa-kat gʻashlik va ogʻrik hukmron. X. Sultonov, «Onamning yurti» . ◆ Tong yorishdi, yulduzlar uch-di, Yana oftob koʻkda hukmron. R. Bobojon .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҲУКМРОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

hukmron
1 владыка, властелин; ◆ ~ning buyrugʻi повеление владыки, властелина;
2 правящий, господствующий; властвующий; ◆ ~ doiralar правящие круги; ◆ ~ vaziyat господствующее положение; ◆ ~ sinf правящий, господствующий класс.