ilgʻor

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

il-gʻor

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ILGʻOR 'oldinda boruvchi’, 'peshqadam’. I l gʻ o r ishchilarga har oyda mukofot berib turildi. Asli qadimgi turkiy tilda ’old’ maʼnosini anglatgan il otining ïl shaklidan -gʻa qoʻshimchasi bilan yasalgan ïlgʻa- ('oldinga bor-’) feʼli mavjud boʻlib, -r qoʻshimchasini qoʻshib bu feʼlning sifatdosh shakli ho — sil qilingan (’oldinda boruvchi’); bu sifatdosh maʼno taraqqiyoti natijasida sifatta aylangan; oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi ioʻqolgan: (ïl + gʻa = ïlgʻa-) + r > ïlgʻar > ilgʻâr.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 tar. Qoʻshinning oldingi qis-mi, avangardi. Yarim kechada Boburning il-gʻorlari darvozaga sekin yaqinlashganlarida, Abu Yusuf va Muhammad Sultonning nav-karlari darvozaxona ustidan ularga kamon oʻq otib, bir qancha kishini yarador qildi. P. Qodirov, Yulduzli tunlar.

2 koʻchma Ishda, taraqqiyotda oldinda bo-ruvchi, peshqadam. ◆ Paxtachilik ilgʻorlari. k ◆ Biz kelajak taraqqiyotiga, barcha ilgʻor mam-lakatlardagi singari, dunyoviy davlat qurish orqali boramiz. E. Yusupov, «Istiqlol yoʻli-da» . ◆ Trestdagi ilgʻor binokorlar qatori Yodgor-ni ham tantanali kechaga taklif qilishdi. U. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» .

3 koʻchma Taraqqiyot, rivojlanishga, olgʻa siljishga xizmat qiluvchi; yangilikka bosh-lovchi. ◆ Safoxon toʻra oʻzining odamparvarli-gi, ilgʻor fikrlari bilan.. qolgan mudarris-lardan ajralib turar edi. K. Yashin, «Hamza» . ◆ Ilgʻor ish usullari, yangi texnika va texno-logiyani qoʻllash tufayli yaxshi natijalar-ga erishilayotir. Gazetadan .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ИЛҒОР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

ilgʻor
1 ист. авангард; конный дозор, идущий перед войском;
2 перен. передовик; // передовой, авангардный; ◆ ~ zavod передовой завод; ◆ qishloq xoʻjalik ~lari передовики сельского хозяйства.