jilmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

jil-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

JIL- ’silji-\ ’biroz suril-’. Otang rahmat— lik umr boʻyi shu yerdan bir hadam j i l g a n e m a s e d i (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu feʼl yïl- tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 41), keyinchalik soʻz boshlanishidagi y undoshi j undoshiga almashgan (КРС, 279); oʻzbek ti —

lida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yïl- > jïl- > jil-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Joyidan qoʻzgʻalmoq, sil-jimoq, surilmoq. ◆ Otaqoʻzi joyidan jil-madi, choyi sovib qolgan piyolani qoʻlida ay-lantirganicha oʻyga toldi. O. Yoqubov, «Diyo-nat» . ◆ Necha soatdan beri oʻrnidan jilmay tik turgan Avaz beixtiyor bir qadam olgʻa bosdi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» . ◆ Yarim soatcha oʻtgandan keyin, mashina jildi. H. Gʻulom, «Toshkent-liklar» .

2 Boshqa yerga koʻchmoq, ketmoq. ◆ Daraxt bir yerda koʻkaradi.. Otang rahmatlik umr boʻyi shu yerdan bir qadam jilgan emaye edi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

3 koʻchma Yurishmoq, olgʻa bosmoq. ◆ Shu kurs bilan ishim oz-oz oldin jildi. Gʻ. Gʻulom .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЖИЛМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Feʼl[tahrirlash]

jilmoq jilmoq

Ruscha ru

jilmoq
1 двигаться, сдвигаться (с места); подвигаться; u oʻrnidan jilib, chiroqqa yaqinroq oʻtirdi он пересел ближе к свету; ish bir oz jildi работа немного сдвинулась (с места);
2 разг. фам. незаметно удаляться, смываться, сматывать удочки; doʻstimiz sekingina jilib qolibdi наш друг незаметно смылся; qani endi jilaylik bulmasa! ну, пошли тогда!