jinni

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

jin-ni

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

\a. JL*. — jin, ruh

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Aqldan ozgan, ruhiy kasallikka yoʻliqqan; telba, savdoyi. ◆ Oʻsha qoʻshnining qizi shu yongʻoq tagi-da koʻp oʻtirib, jinni boʻlib qoldi. S. Zun-nunova, «Gulxan» . ◆ Qurvonbibi jinni boʻlib, paranjisiz va yirtiq kiyimlar bilan eshon-nikiga kelgan vaqtida, uni zanjirga bogʻ-laydigan odamham topilmadi. Choʻlpon, «Kecha va kunduz» .

2 koʻchma Xayoliga kelgan ahmoqona ishlar, yarashmagan qiliqlar qiladigan kishi; ahmoq, nodon. ◆ Maslahatingiz uchun rahmat, rais. Men boʻlsam, jinni boʻlib, sizga maqta-nibman. Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» . ◆ Jinni boʻlibsan, Tohir! Hamma urushdan qochsa, sen bu ajdahoning komiga oʻz ixtiyoring bila bor-moqchisan! P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» .

3 Oʻzini yaqin olib, erkalatib gapir-ganda yoki hazil tariqasida "devona", "ten-tak" kabi maʼnolarda ishlatiladi. ◆ Devona sevikli qovogʻini soʻrida koʻrib quvona ketdi: -Voy, jinnilar.. qovogʻimni ber, jinnilar! A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Jinni shamol Goh u tomondan, goh bu tomondan esadigan shamol, uyurma shamol. Jinni qilmoq Es-hushidan ayirmoq. ◆ [Zubay-da\ Nozu ado bilan dutor chertib qoʻshiq ayt-ganda, eshitganni jinni qilarmish. K'. Yashin, «Hamza» . Jinni qoʻyning kallasini yedingmi? Esingni yedingmi? Jinni boʻldingmi? Jinnisini chiqarmoq 1) kalaka qilmoq. ◆ Qor-boʻron qilib, uning jinnisini chiqarishdi; 2) rasvosini chiqarmoq, «dabdala qilmoq» . ◆ Bo-lalar qoʻgʻirchoqning jinnisini chiqaribdi. Latta jinnisi Turli xil latga-putta, «gaz-mollarga oʻch, ishqivoz» . ◆ -Latta jinnisi! — deb baqirdi Boʻtaboy butun alamini xoti-nidan olmoqchi boʻlib, — lattaning uchini koʻrsatsa, oʻzingni tomdan tashlaysan. A. Qah-hor, «Qoʻshchinor chiroqlari» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЖИННИ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

jinni
сумасшедший, помешанный; безумный, одержимый; ◆ chala ~ полусумасшедший; бесноватый; ◆ ~ shamol вихревой, порывистый ветер; ◆ ~ga oʻxshab как сумасшедший; ◆ ~ boʻlmoq сойти с ума, помешаться; ◆ ~ qoʻyning kallasini yedingmi? (букв. ты что, съел голову бесноватой овцы?) что ты, белены объелся?