kutmoq

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

kut-moq

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Moʻljallangan narsa yoki shaxsning paydo boʻlishini, kelishini yoki uchrashini umid qilgan, unga koʻz tikkan holda maʼlum vaqt biror joyda turmoq; poylamoq. ◆ Samolyot kelishini kutmoq. Seni koʻp kutdim. yash Yusufbek hoji sipohlardan birining qoʻltiqlashi bilan otiga minib, narida kutib turgan Hasanaliga qarab yurdi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Barno yoʻq ekan, bir oz kutdi, kelavermagach, oʻtirishga sabri chidamay, idoradan chiqdi. O. Yoqubov, «Er boshiga ish tushsa» .

2 Biror narsaning boʻlishini eʼtibor-da tutib, nimadandir oʻzini tiyib, toʻxta-tib turmoq. ◆ Avaz zaldagi pichir-pichirlar tinishini kutib, bir oz jim qoldi-da, davom etdi: -Mirzayev Charosning tirnogʻiga ham arzimaydi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» . ◆ U Vaqqos otaning taklifini kutmay, Abdubilolni ichkariga boshladi. S. Yunusov, «Kutilmagan xazina» . ◆ Ahmadjon pulemyotni.. darhol okop boʻyiga oʻrnatdi va nemis piyoda askarlarining yaqinroq kelishini kutdi. A. Qahhor, «Oltin yulduz» .

3 Keluvchini hurmatlab, yoʻliga, is-tiqboliga chiqmoq. ◆ Gʻulomjon hokimni kut-gani bormadi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. ◆ Uni hech kim kutgani chiqmadi. S. Ahmad, «Ufq» . ◆ Erta bilan vokzalga keldi. Yoʻq, uni kuta-digan ham, kuzatadigan ham odami yoʻq edi. Shunchaki boshi aylanib kelib qoldi. Oʻ. Hoshi-mov, «Qalbingga quloq sol» .

Kutib olmoq Qarshi olmoq, qarshila-moq. ◆ Yubileyni yaxshi kutib olmoq. n ◆ Dar-voza oldida hazrati Alisherni qoʻlida supurgi ushlagan jikkakkina faqir bir chol kutib oldi. N. Aminov, «Suvarak» . ◆ Choyxonachi uni IAvazni] ayricha iltifot bilan kutib oldi. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» .

4 Birovning (maye., mehmonlarning) koʻnglini olish uchun xizmatida boʻlmoq; uni ziyofat qilmoq, xursand qilish uchun unga xizmat qilmoq, koʻnglini olmoq. ◆ Mez-bon mehmonlarni yaxshi kutdi. m ◆ ..Pechak-guldek boʻlib, eriga chirmashganini koʻrarmiz hali, xudo koʻrsatsa; bor, oʻynab-kulib, meh-monlaringni kut! A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ [Hoji, javob kutmasdan:] -Qudalaring-ni nima bilan kutishni boʻlsa, oʻzing bila-san: tuya soʻyib chorlaganingda ham kelmay-dirgan kishilar!dedi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar. ◆ Bizning eshigimiz doim ochiq. Shu uyga kelibmanki, mehmon kutaman. H. Gʻu-lom, «Feruza» .

5 Biror narsaning boʻlishini umid qil-moq, shunday boʻladi deb oʻylamoq; ilin-jida boʻlmoq. ◆ Yaxshilik kutmoq. Nodondan aql kutma, beburddannomus. Maqol. ◆ Adovat urugʻini sepib, adolat mevasini kutma. n ◆ Kotib xatni oldi-yu, Elmurod kutgandek, oʻqib oʻtirmadi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Gul-sum ona bunaqa gaplarni kutmagani uchunmi, sarosimaga tushib, Fyodorovnaga koʻz tashla-di. O. Yoqubov, «Er boshiga ish tushsa» .

6 koʻchma Yoʻlida, hayot yoʻlida roʻpara boʻlmoq, istiqbolida boʻlmoq; qarshilamoq. ◆ Darhaqiqat, bizning qarshimizga yoʻlbars chiqsa, biz qattiq qoʻrqamiz, chunki bizni oʻlim kutadir. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

..dehqonlarning bu isyoni yaxshilikka olib kel-masligini, qonun, qurol sipohilar qoʻlida ekanligini, isyonchilarni beshafqat jazo kutishini ham biladi. S. Siyoyev, Avaz.


Sinonimlari

Antonimlari

КУТМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Feʻl

kutmoq

Ruscha ru

kutmoq
1 ждать, ожидать; ◆ poyezd(ni) ~ ждать поезда; seni koʻp kutdim я долго ждал тебя; seni kuta-kuta esim ketdi я заждался тебя; я истомился в ожидании тебя; ◆ xat ~ ожидать письма; men kutganday boʻlib chiqmadi не получилось так, как я хотел (как я ожидал);
2 ухаживать (за гостями); принимать (гостей);
3 прибирать к рукам (кого-л.), приструнивать; одёргивать; kutib olmoq 1) встречать; 2) одёргивать, приструнивать (кого-л.); bolangiz yomon boʻlibdi, kutib oling uni ваш ребёнок плохо себя ведёт, приструните его; * nodondan aql kutma, beburddan nomus посл. не надейся на ум глупца, на честь бесчестного.