mardikor

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

mar-di-kor

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

MARDIKOR Bu ot asli 'erkak' maʼnosini anglatadigan mard otini (q.) -i izofasi (ТжРС, 545) bilan 'ish' maʼnosini anglatadigan kor otiga (ТжРС, 192) bogʻlab tuzilgan birikma boʻlib, keyinchalik qoʻshib yoziladigan boʻlgan; 'yollanib mehnat qiladigan ishchi' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, I, 447). Bu otdan oʻzbek tilida mardikorlik oti yasalgan. Oʻzbek soʻzlashuv tilida bu otlar matkor, matkorlik tarzida r, i tovushlarini tashlab, d tovushini t tovushiga almashtirib aytiladi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

\f. jLSj^ — tajribali, ishbilarmon odam; xizmatkor

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Vaqtincha yoki kundalik yollanib ishlovchi ishchi. Da-lada ishning tigʻiz vaqti oʻtgani uchun mar-dikorlarga bundan bir necha kun ilgari ja-vob berilgan. Oybek, Tanlangan asarlar.

2 tar. 1914—1918 yillardagi Birinchi jahon urushi davrida chor hukumati tomo-nidan chekka oʻlkalardan, jumladan, Tur-kistondan front ortidagi, mamlakat ich-karisidagi qora ishlarga safarbar etilgan erkak kishi. ◆ 1916 yili rus podshosi mardikor olgan vaqtda Madamin oʻz oyogʻi ostidan oʻziga qarshi koʻtarilgan yovni koʻrdi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

3 s. t. Mardikor ishi; mardikorlik. ◆ Siz oqpodshoning davlati soyasida yurt soʻrab, umringiz aysh-ishrat bshshn oʻtyapti. Shunday boʻlgandan keyin, bir tantilik qiling, dod-xoh, avval siz oʻgʻlingizni mardikorga yuboring. K. Yashin, «Hamza» . ◆ ..el boshiga yanada katta muhtojlik tushadi va Abdurasul hamqishlogʻi Yusvali aka bilan mardikorga joʻnaydi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

Shaytonning mardikori Behuda ishlar bilan tinib-tinchimas odam (asosan yosh bolalarga nisbatan qoʻllanadi). ◆ Talantu iqtidor degan narsani yuqtirmagan boʻlsa, hadeb shaytonning mardikori boʻlib "ishlab berish"ning ham foydasi yoʻqligini ilova qilishim kerak! "OʻTA" .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

МАРДИКОР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]