mulla

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

mul-la

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

a. yL — oʻqimishli, taqvodor odam

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Oʻrta Sharq, Markaziy Osiyo mam-lakatlarida Madrasa taʼlimini olgan shaxs. ◆ Madrasani tugatgach, oshiqlar yor vasliga oshiqqandek, mulla Abdurahmon ham oʻz shah-riga yelib-yugurib yetdi. A. Qodiriy, «Mehrob-dan chayon» .

2 Din arbobi, ulamo. ◆ Mullaning aytga-nini qil, qilganini qilma. Maqol . m ◆ Choʻri-likni mullalar senga qildilar taqrir [qaror]. Hamza . ◆ Buxoro shahrida Mirarab mad-rasasining miyon saroyida koʻp mullalar toʻplanishib, madrasaning vaqfi toʻgʻrisida gapirishmoqda edilar. S. Ayniy, «Qullar» .

3 s. t. esk. Maʼlumotli, oʻqimishli kishi. ◆ Aytaylik, mening xizmatkorim mulla boʻldi-yu, omi boʻldi — menga bari bir emasmi ? K. Yashin, «Hamza» . ◆ -Ha, mulla, charchamasdan, si-qilmasdan yuribsanmi? Muncha ozib ketib-san? — dedi qori [Elmurodga]. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

Mulla boʻlmoq 1) oʻqib, maʼlumotli boʻlmoq, oʻqimishli boʻlmoq. ◆ U oʻqib, mulla boʻlib, biror shaharni olib berarmidi menga! K. Yashin, «Hamza; 2) taʼzirini yeb, koʻzi ochilmoq» . ◆ Qamoqdan jindak boʻlsa ham "mulla" boʻlib qaytganligim shu lahzada kuchini koʻrsatdi. X. Lutfullayev, «Baxti kulgan yigit» . Mulla qilmoq 1) Madrasa maʼlumoti-ni bermoq. ◆ -Xoʻp, qizim, xoʻp, pochchasi boqma-sa boqmasin, men oʻzim boqaman, oʻqitib, katta mulla qilaman, — dedi Mohlar oyim. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon; 2) savodini chiqarmoq, maʼlumotli qilmoq; 3) koʻchma taʼzirini bermoq. ◆ Mavlon Musayevich oʻrni-dan turdi. Uzicha Zumradni bir mulla qilib qoʻymoqchi boʻldi. S. Siyoyev, «Otliq ayol» .

4 Hurmat yuzasidan murojaatda, gaplash-ganda, kishining ismiga qoʻshib aytiladi. ◆ -Dunyoning ishi shunaqa ekan, mulla Ali! — deb uni yupatib qoʻydi [Otabek]. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Loaqal bir kaft tuproq tash-lasangiz-chi, mulla yigit!Oʻ. Hoshimov, «Qal-bingga quloq sol» .

Mulla jiring, mullajiring s. t. Pul. ◆ Senga oʻxshash, menga oʻxshash moyjuvozi bor-lar soliq toʻlamay qoʻysa, sovetning hamyo-niga mulla jiring qayoqdan tushadi? P. Tursun, «Oʻqituvchi» . Mulla mingan eshakday dagʻl. Oʻta yuvosh. ◆ Aziza ham eri bir kunmas-bir kun mulla mingan eshakday, yuvosh tortib keli-shini kutib yurdi. U. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» . ◆ Qamoqda ezilsa, mulla mingan eshakday.. bir kunmas-bir kun balki chiqib kelar.. Oybek, «Tanlangan asarlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

МУЛЛА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

mulla
1 рел. мулла, мусульманский священник; представитель мусульманского духовенства; ◆ ~ning aytganini qil, qilganini qilma посл. делай то, что мулла говорит, но не делай того, что он (сам) делает;
2 грамотный, образованный; ◆ ~ boʻlmoq 1) окончить медресе, стать муллой; 2) уст. выучиться грамоте, стать грамотным; 3) перен. быть проученным, быть наказанным (за что-л.);
3 употребляется при почтительном обращении в сочетании с именами собственными или со словами aka, amaki, togʻa и некоторыми другими, напр. ◆ ~ Ravshan, ~ Sayd, ~ aka, ~ amaki; * ~ jiring деньги, денежки; звонкая монета; ◆ ~ jiring jiringlamasa, odam diringlamas посл. если денежки не зазвенят, человек не запрыгает (т. е. даром никто ничего не делает).