oʻpqon

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

oʻp-qon

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

OʻPQON 'oʻpqin ostidagi boʻsh yer, suv tortilib ketadigan chuqurlik’. Girdobning kuchi suv ostida juda katta oʻ p q o n borligini koʻrsatib turar edi. Bu ot qadimgi turkiy tildagi ’ich tomonga tort-’ maʼnosini anglatgan op- feʼlidan (ДС, 368) eski oʻzbek tilida -qan qoʻshimchasi bilan yasalgan; qozirgi oʻzbek tilida q undoshidan keyingi a unlisi â unlisiga al— mashgan: op- + qan = opqan > opqân.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Suvni tortib ketadigan, yer ostidagi koʻrinmas chuqurlik, gʻovak, boʻsh joy. ◆ Ariqning tagidan oʻpqon chiqqan ekan, kattarib-kattarib, ustidagi tuproqni ham qulatib tushiribdi. P. Qodirov, Yax-shilik. ◆ Xarsanglar tagidan oʻziga yoʻl top-gan suv betida oʻpqonning voronkaga oʻxshash girdobi aylanar.. edi. S. Ahmad, Qadrdon dalalar. ◆ Oqsoyning tagi tubsiz, oʻpqonlari bor. Uni toʻxtatib boʻlmaydi. S. Anorboyev, Oqsoy.

2 koʻchma Girdob, iskanja; qamrov, kur-shov. ◆ Xotinlar paydo boʻlishi bilan qayta boshdan kuch olgan janjal oʻpqoni uni to-bora oʻz zaptiga torta boshladi. N. Nor-qobilov, Bekatdagi oq uycha.

Nafsi (yoki jigʻiddoni) oʻpqon Hech toʻy-maydigan. ◆ Ogʻaynilar, aytgan soʻzim lof emas, Nafsim oʻpqon, qop emas.. "Mushtum". ◆ Bu yil oʻpqonga aylangan jigʻildonning moʻri-sini kelasi yil yanada kengaytirib, gʻorga aylantirmoqchi. "Mushtum".

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЎПҚОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

oʻpqon
1 подземная яма или нора (открывающаяся, например, при поливе), промоина;
2 перен. бездна, пропасть; пучина; ◆ ichingda oʻpqoning bormi? или ◆  oʻpqoning ochildimi? разг. что ты такой ненасытный? (т. е. что ты так много ешь, пьёшь?)