odim

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

o-dim

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ODIM ’oyoqni yerdan uzib, old tomon siljitishga teng masofa '.Odimingni tezlashtir. Bu ot qadimgi turkiy tildagi 'qadamla-’ maʼnosini anglatgan a:d- feʼlidan -(ï)m qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 88); oʻzbek tilida a: unlisi â unlisiga almashgan, ï un — lisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: a:d- + ïm = a:dïm > âdim.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
1 Olgʻa yoki orqaga, oʻng yoki soʻlga oyoq tashlab qilingan harakat; qadam. Koʻcha-ning burilishida yana bir oz uning [Otabek-ning

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

oduMjiapu sekinlashsa ham, lekin oldin-lashni qoʻymay boraverdi. A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.

se

Odim olmoq Yura boshlamoq, yurishda, qadam tashlashda davom etmoq. ◆ Birga odim oldik choʻqqilar sari. T. Toʻla . Odim otmoq (yoki tashlamoq) 1) qadam tashlab oldinga yurib bormoq. ◆ Barchinoy langarni mahkam ushlab, ohista odim otgan kuyi, tobora ilgari-layverdi. Odamlar uning har bir qadamini hadikli bir hayrat bilan kuzatishardi. N. Qilichev, Chigʻiriq; 2) koʻchma ilgari siljib bormoq, ilgari bosmoq. ◆ Istiqbol sari ishonch bilan odim tashlamoq. Odim qoʻymoq

1) qadam bosmoq, yurmoq. ◆ Bola odim qoʻyib ketyapti; 2) biror joyga yetib bormoq, «erishmoq» . ◆ Yu. Gagarin tarixda birinchi boʻ-lib kosmosga odim qoʻydi. Odimini boʻshash-tirmoq Yurishini sekinlashtirmoq, sekin-lashmoq. ◆ Yoʻl boshlovchi parvoyifalak, barxan oshib, ilgarilab borardi. Xuddi jon kerak boʻlsa, yetib olsin deganday, odimini boʻ-shashtirmaydi. M. Mansurov, «Yombi» . Odimini tezlatmoq Yurishini tezlatmoq, tezroq yurmoq.

2 Bir qadam oraligʻidagi masofa; shu ma-sofaga teng oʻlchov birligi. ◆ Bir odim. Ora-miz ikki odimcha keladi. shsh Boyning darvo-zasidan yigirma odim naridagi eski, kichki-na eshik kishining gʻashini keltiruvchi tovush chiqarib ochiladi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

3 koʻchma Oʻsish, rivojlanish surʼati. ◆ Qayta qurishning odimlari tobora shiddat-kor boʻlib boryapti. Gazetadan .

4 koʻchma Harakat, qadam olish, yurish-turish. ◆ Uning odimi bejo!

Bir odim Yaqin, bir qadam. ◆ Boshqalar uchun uzoq, juda uzoq tuyulgan rayon markazi uning uchun bir odim — na qish izgʻirinini biladi, na saraton jaziramasini. N. Nor-qulov, «Toʻqnashuv» . Odimda, odim joyda (yoki sayin) Har qadamda (tez-tez uchrab turadi-gan narsa haqida). ◆ Odimda choyxona. m ◆ [Ota-bek va Ali] Odim sayin bir oʻlikka uchrar edilar. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . Odimni sanab bosmoq 1) sekin, imillab yurmoq; 2) koʻchma ehtiyotlik bilan ish tutmoq. [Otabek/ ◆ Odimini sanab bosish, bir choʻqib sakkiz yoqqa qarash kabi ehtiyotliklarga.. oʻrganib qolgan. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ОДИМ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

odim
шаг; ◆ bu yerdan bir necha odim narida в нескольких шагах отсюда; ◆ odim tashlamoq (или отмоќ) шагать, ступать; ◆ besh yillik odimlari шаги пятилетки; ◆ 

  • odim joyda или ◆  odimda почти на каждом шагу; часто-часто; ◆ odim-odimda изредка, там и сям; ◆ odimni sanab bormoq 1) идти медленно, вышагивать; 2) перен. рассчитывать (загодя) каждый шаг.