osmon

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

os-mon

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

\f. ^1— koʻk, samo, falak] 1 Yer ustida gumbaz shaklida koʻrinib turgan moviy fazo; samo, falak, koʻk. ◆ Osmon gum-bazi. Osmonni bulut qopladi. Osmon uzoq, yer qattiq. Maqol . ◆ Tuyani shamol uchirsa, echkini osmonda koʻr. Maqol . a ◆ Tiniq osmonda yul-duzlar charaqlabturibdi. I. Rahim, «Chin mu-habbat» . ◆ [Boy Jamishga:] Mening oltinlarim shunday.. ulugʻ bir hokimki, yerga kirsang — qulogʻingdan, osmonga chiqsang — oyogʻingdan tortib, mening qoʻynimga olmaday qilib solib qoʻyadi! Hamza, «Boy ila xizmatchi» .

2 Yer atrofini oʻrab olgan olam fazosi (astronomik jismlar makoni). ◆ Yulduzlar os-moni. Osmon mexanikasi.

3 Baland, tepa, yuqori. ◆ Osmonga otgan to-shing Haytib tushib, yorar boshing. Maqol .

4 koʻchma Yuqori, baland, qimmat. ◆ Nima uchun shunday pishiqchilik paytida mevalar-ning narxi osmonda? Gazetadan .

5 koʻchma s.t. Juda baland, yetib boʻlmay-digan darajada yuqori. ◆ Varrak osmonga chi-qib ketdi. -[Yoqut] Hali ham osmonda, — dedi Hamro Karomatga. H. Rahim, «Chin hayot» .

Boshi osmonda Xursand, shod. ◆ Shu boisdan qoʻlim koʻksimda, boshim osmonda! Gazetadan . Dudi osmonga chiqmoq ayn. figʻoni osmonga chiqmoq q. figon. ◆ Manashu yerda mingboshining dudi osmonga chiqdi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» .o. Yer bilan osmoncha farqi bor Juda katta farqi bor. Oyogʻini osmondan keltirmoq q. oyoq. Osmonga ustun boʻlarmiding ayn. dunyoga ustun boʻlarmiding q. dunyo. ◆ Nima boʻladi, osmonga ustun boʻladimi? — dedi Ashur Mirzo ochiq bir kinoya bilan. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» .o. Osmonda yurmoq Oʻzini katta fahmlab, kek-kayib yurmoq, hech kimni mensimaslik. Osmondan kelmoq Juda balandsan kelmoq, oʻzi-ni baland olib, magʻrurlanib gapirmoq. ◆ Xoliqov goho baralla qahqahlaydi, baʼzan "Men unday qildim, men bunday qildim, qotirdim, doʻndirdim", deb osmondan keladi. A. Muhiddin, «Chap choʻntak» . Osmondan olib gapirmoq Taxminan gapirmoq; omilsiz, asossiz gapirmoq. Osmondan osilib (yoki oyogʻini uzatib) tushgan kesat. Hammadan yuqori, ulugʻ. ◆ Ha, muncha! Xotiningiz osmondan tushibdimi ? Biz ham odam bolasi, turib-miz. A. Qaxdor, «Qoʻshchinor chirokdari» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ОСМОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Sifat[tahrirlash]

osmon

Ruscha ru

osmon
небо, // небесный; ◆ koʻm-koʻk osmon синее небо; ◆ osmon baravar очень высоко; ◆ ularning orasida osmon bilan yercha farq bor они отличаются друг от друга, как небо от земли; ◆ oyogʻi osmondan keldi 1) он полетел вверх тормашками; 2) перен. его свергнули, свалили; ◆ osmon jismlari астр. небесные тела; ◆ osmon olis, yer qattiq погов. небо далеко, а земля тверда; соотв. до бога высоко; до царя далеко; ◆ tuyani shamol uchirsa, echkini osmonda koʻr посл. см. ◆ koʻrmoq 1; osmondan olib gapirmoq говорить наудачу, приблизительно, брать с потолка; ◆ osmondan kelmoq говорить чванясь, важничая.