qalliq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qal-liq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QALLIQ ' unashtirilgan qiz (boʻlajak kuyovga nisbatan)', 'endi turmush qurgan juvon'. Abduvahob boʻlsa .. hora koʻz hallihchasi b i l a n chihib, ekin ekadi (Sh.Toshmatov). Bu soʻz asli qalïnlïq tar — zida talaffuz qilingan boʻlib, 'qalin berib, unapggi — rib qoʻyilgan qiz' maʼnosini anglatgan (КРС, 334: qalïndïk II); keyinchalik oʻzbek tilida bu soʻz tarki — bidagi ïn tovushlari talaffuz qilinmay qoʻygan, a unlisi ä unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qalïn + lïq = qalïnlïq > qallïq > qälliq. Bu soʻz oʻzbek tilida qayliq tarzida ham ta — laffuz qilinadi (Bu soʻzning shunday shakli qirgʻiz tiliga ham oʻzlashgan: КРС, 320).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Biror yigitga unashtiril-gan qiz (shu yigitga nisbatan). Fotimaning Toshkentdan yozgi taʼtilga kelishini sabr-sizlik bilan kutib turgan Matyoqub qalligʻi kelishi bilanok toʻyni boshlamokchi. J. Sharipov, Xorazm.

Qalliqoʻynash etn. Nikohgacha (shariatga xilof ravishda) unashilgan qiz — boʻlajak kelin bilan maxfiy uchrashish.

2 Erli yosh juvon, yosh xotin. Abduvahob boʻlsa.. oʻz erki bilan ishlaydi, qora koʻz qal-liqchasi bilan chiqib ekin ekadi, daraxt oʻtqazadi. Sh. Toshmatov, Erk qushi.

3 s. t. Kuyov boʻlmish yigit (unashtiril-gan qizga yoki xotiniga nisbatan). Mali-kaning ishorasi bilan bir qiz Oyqiz va uning qalligʻiga mevali patnisni tutdi. M. Mah-mudov, Mangu kuy izlab.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚАЛЛИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qalliq
1 невеста;
2 молодуха;
3 жених; ◆ 

  • qalliq oʻynash этн. обычай, по которому (вопреки шариату) устраивались встречи жениха с невестой до свадьбы.