qator

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qa-tor

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

a. jLki — tuya qarvoni; poyezd

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Narsa yoki kishilarning bir yoʻl (chiziq)da joylashgan holati; shunday joylashgan ti-zimi. ◆ Qator uylar. Qator teraklar. n ◆ Nonvoylik rastasiga kelsalar, qator doʻ-konlarning hammasi yopiq. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» . ◆ Andijon degan katta yurt, Tevaragi qator tut. "Qoʻshiqlar" . ◆ Tutlar-ning qator oralariga ishlov berilmoqda. Gazetadan . ◆ Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi. S. Zunnunova, «Yangi direktor» .

2 ayn. saf 1. ◆ Qatorda katta-katta odimlar otib borayotgan Elmurod shikoyat-landi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Dushman qayta-qayta atakaga oʻtib, qatorlarimizni yorib oʻtishga harakat qilmoqda. T. Rustamov, «Mangu jasorat» . ◆ Rota bir qator boʻlib, soʻq-moqdan.. ketmoqda edi. A. Qahhor, «Oltin yulduz» .

3 Biror ijtimoiy guruh, tashkilot va sh.k. ga mansub kishilar majmui; saf. ◆ Il-gʻorlar qatori kengaymoqda. Qatordan qol-guncha xatardan qol. Maqol . n ◆ Bu yigitni Chilimahram togʻi etagida askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlar qatoriga qoʻshing. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» . Sheriklari qa-toriga qoʻshib, uni oʻqitamiz. H. Nazir, Yonar daryo.

4 Bir qancha, bir talay, ancha koʻp. ◆ Aholi orasida jismoniy tarbiyani rivojlanti-rish sohasida qator ishlar amalga oshirildi. Gazetadan . ◆ Romandagi qator obrazlarning zamirida konkret tarixiy shaxslar yotadi. Gazetadan .

5 mat. Maʼlum tartibda joylashgan kat-taliklar sirasi. ◆ Butun sonlar qatori. Furye qatorlari. Qatorlar nazariyasi.

6 kim. Oʻzaro maʼlum munosabatda bogʻ-langan kimyoviy birikmalar guruhi.

7 (Z-sh. egalik shaklida — qagori) koʻm. vzf. Oʻxshatish, qiyos munosabatini ("kabi", "tengi" kabi maʼnolarni) bildiradi. ◆ Mala endi, u odamlar qatori ertalab ishga borib, kechki payt, el-yurt qatori, uyga qay-tadi. T. Ashurov, «Oq ot» . ◆ ..kechayu kunduz ushaning juvozida, yashyuvida ishlashadi. Biz ham shular qatorimiz-ku!? Nimamiz ortiq?! A. Muxtor, «Qoraqalpoq qissasi» . ◆ Men Zokir ota bilan Roʻzimatni qoralab, oʻzimni oq-lamoqchi emasman. Shular qatori men ham gunohkorman. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroq-lari» .

8 (3-sh. egalik va oʻ.-p. k. shaklida — qa-torida) ayn. qator 7. ◆ Agar menga hurmat lozim boʻlsa, mubolagʻa bilan emas, yana takror aytaman, bir qarindoshingiz qatorida takallufsiz muomala qilish bilan boʻlsin!. A. Qodiriy, «Mehrobdan chayon» . ◆ Shu qatori-da badiiy adabiyot va sanʼat ham bir qa-dar eʼtibor topadi. "Fan va turmush" . ◆ Yusuf-bek hoji bekning uylanishini ham oddiy gaplar qatorida eshitib oʻtkardi. A. Qo-diriy, «Oʻtgan kunlar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚАТОР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qator
ряд; ряды; шеренга; ◆ birinchi ~ первый ряд; ◆ ~ tashkilotlar ряд организаций; ◆ gʻoʻza ~lari ряды хлопчатника; ◆ ular ~ida men ham bor edim вместе с ними (в их рядах) был и я; ◆ ~da noring boʻlsa, yuking yerda qolmaydi посл. (букв. если есть в караване у тебя верблюд-самец, то груз твой на земле не останется) если есть у тебя опора, то ты нигде не пропадёшь; ◆ ~ boʻlmoq выстраиваться; ◆ ~ qilmoq выстраивать; ◆ ~ qoʻymoq ставить в ряд или друг за другом; ◆ ikki ~ boʻlib saf tortmoq построиться в две шеренги; ◆ turna ~ boʻlib bormoq двигаться вереницей; ◆ odam ~ida sanamoq (или koʻrmoq), ◆ odam ~iga qoʻshmoq считать за человека; ◆ ~ga qoʻshilmoq присоединиться (к кому-л.); ◆ oʻgʻlim ~ga kirib qoldi (букв. мой сын вошёл в шеренгу) мой сын вырос и стал помощником мне; ◆ shu(ning) bilan bir ~da наряду с этим.