Kontent qismiga oʻtish

qobiq

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

qo-biq

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

QOBIQ ' narsaning ustini qoplab turuvchi qat-lam'. ' poʻstloq'. Bu yongʻoqning magʻzi qobigʻidan oson ajralar ekan. Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi ' qopla-', 'yop-' maʼnosini anglatgan qabu- feʼlidan (AS. 421. qapulugʻ ' zakrïtïy, zapertïy') —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik a unlisi â unlisiga, u un — lisi i unlisiga almashgan: qabu- + q = qabuq > qâbiq.

QOV '5oʻangasiz kuydirilgan paxta' (tabobatda yara—chaqaga qoʻyiladi). Yosh qakim kechgacha qilich yarasiga q o v qoʻyib, malqam surtish .. bilan ovora boʻldi (M.Osim). Qadimgi turkiy tilda 'chaqmoq chaqib yondi-riladigan pilik' maʼnosini anglatgan bu ot asli qaw tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 169); keyinchalik a unlisi â unlisiga, w undoshi v undoshiga almashgan: qaw > qâv; maʼnoda ham oʻzgarish yuz bergan: 'oʻta quruq paxtadan eshilgan pilik' — ' olovsiz kuydirilgan quruq paxta'.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

1 Poʻst, poʻstloq; poʻchoq. Daraxt qobigʻi. Chigit qobigʻi.

1 Narsalarning ustini qoplab, oʻrab olgan qattiq ustki qatlami yoki poʻst. Yer qobigʻi. Dirijabl qobigʻi.

3 koʻchma Oʻrab, pardalab turuvchi, cheklab qoʻyuvchi narsa. Ulfat bilan suhbatlashsan-giz, uning oʻz mutaxassisligi qobigʻiga oʻralib qolmay, bilim doirasini kengaytirib bo-rishga intilayotganligini koʻrib tan bera-siz. H. Nazir, Oʻtlar tutashganda. Hanifa or-zu-havasi, oʻy-xayoli faqat oila qobigʻi bi-langina chegaralangan uy xotini boʻlib oʻti-rib qolgan. S. Anorboyev, Mehr. ◆ ..uoʻz nutqi-ni subyektiv qobiqqa oʻraydi. Gazetadan .

(Oʻz) qobigʻiga oʻralmoq Boshqalardan, tashqi dunyodan ajralib, oʻzicha, oʻz holicha ish koʻrmoq, yashamoq, rivojlanmoq.

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ҚОБИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]

qobiq
1 кора, корка; оболочка; Yer qobigʻining tuzilishi строение земной коры;
2 кожура, кожица; скорлупа; шелуха; urugʻ qobigʻi кожура семени; * oʻz qobigʻiga oʻralib qolmoq замкнуться в собственной скорлупе.