qoldiq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

qol-diq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

QOLDIQ 'nimaningdir ortib, saqlanib qolgan qismi'. Dushman qoldiqlari qarshilik koʻrsa— tishni davom ettira berdi (Nazir Safarov). Bu soʻz eski oʻzbek tilida 'oʻz joyida tur-' maʼnosini ang — latuvchi qal- feʼlining -dï qoʻshimchasi bilan hosil qilingan sifatdosh shaklidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan (ССТТН, II, 23); keyinchalik a unlisi â unlisiga almashgan, ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: (qal- + dï = qaldï) + q = qaldïq > qâldiq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Narsalarning ortib yoki saqlanib qolgan qismi. ◆ Buzilgan shahar qoldiqlari. Papiros qoldigʻi. shsh Dushman qoldiqlari qarshilik koʻrsatishni davom ettira berdilar. N. Safarov, «Komissar Qoraboyev» .

2 Chiqit, chiqindi. ◆ Neft qoldiqlari. Qoldiqlardan tikilgan koʻylakcha. yat Chu-valchang, asosan, oʻsimlik qoldiqlari bshtn oziqlanadi. "Fan va turmush" .

3 Yoʻqolib ketgan yoki oʻtgan, oʻlib bo-rayotgan voqea-hodisa va sh.k. dan qolgan nishona, asorat. Boʻgʻma shgonda teri ostida salgina boʻrtib turadigan orqa oyoq qol-diqlari boʻladi. "Zoologiya".

4 koʻchma Eskidan qolgan dunyoqarash, rasm-rusm, urf-odat va sh.k.; sarqit. ◆ Feodalizm qoldiqlari. n Yillar davomida u [Yusufjon] bugungi avlodning yashashiga toʻsqinlik qilayotgan oʻtmish qoldigʻrgarini kulgi bilan fosh etadi. T. Obidov, Yusufjon qiziq.

5 mat. Boʻluv amalida ortib qolgan son, mikdor. 5 ◆ ga qoldiqsiz boʻlinadigan son.

6 Buxgalteriya hisobida muayyan davr uchun pul tushumlari va xarajatlar oʻrtasidagi ayirma. Korxona kassasidagi naqd pullar qoldigʻi.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ҚОЛДИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

qoldiq
1 остаток, остатки; sham qoldigʻi свечной огарок; papiros qoldigʻi окурок;
2 перен. пережиток; пережитки;
3 спец. остаточный; ◆ qoldiq azot остаточный азот; ◆ qoldiq magnetizm остаточный магнетизм.