shaloq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sha-loq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

SHALOQ 'qismlari koʻp ishlatilganidan yeyilib ketgan', 'buzuq1. Chirohni topdi, uni yohib, kichkina sh a l o h xontaxta ustiga hoʻydi (Oybek). Bu sifat qadimgi turkiy tildagi ' boʻshashgan' maʼnosini ang — latuvchi shal—shul soʻzidan (Devon, I, 324) eski oʻzbek tilida —a qoʻshimchasi bilan yasalgan feʼlga —Q qoʻshim— chasini qoʻshib yasalgan (КРС, 898); keyinchalik birinchi boʻgʻindagi a unlisi ä unlisiga, q undoshi oldidagi a

unlisi â unlisiga almashgan: (shal + a = shala—) + q = shalaq > shälâq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

s. t. 1 Qismlari eskirib, boʻ-shashib, futurdan ketgan; buzuq. ◆ Shaloq arava. Shaloq mashina, a ◆ Chiroqni topdi, uni yoqib, kichkina shaloq xontaxta ustiga qoʻy-di. Oybek, «Ulugʻ yoʻl» .

Shalogʻi chiqqan ayn. shaloq 1. Shalogʻi chiqqan etik, n -Redaktor shalogʻi chiqib ketgan eski "Moskvich"ini beradigan, men kallayi saharlab Jarquduqqa joʻnaydigan boʻldim, — dedi Uchqun. O. Yoqubov, Bir felyeton qissasi.

2 koʻchma Holdan toygan, charchagan; ezil-gan. ◆ Aʼzoyi badanim goʻyo birov kaltaklab tashlagandek shaloq. "Mushtum" .

3 Axloqi buzuq, bezori. ◆ Shaloq odam. Shaloq xotin. yash -Xafa boʻlmang, singlim, — ◆ yupatdi mudira. — Unaqa shaloq erning boridan yoʻgʻi! S. Anorboyev, «Mehr» .

4 Axloqdoirasidan tashqari; axloqsiz, uyatli, buzuq. ◆ Boqi aka eng shaloq soʻzlar bilan soʻkingancha, Haydarga tashlandi. A. Koʻ-chimov, «Halqa» . ◆ Bir toʻda odamlar bir dasta aksiyani changallaganlaricha, u yoq-bu yoqqa chopishar.. bir-birlarini shaloq gaplar bilan soʻkishar, ovozlari boʻgʻilguncha baqirishardi. Yo. Xaimov, «M» . Rahmonov, Hayot-mamot. ◆ Ubola-ligidan boshlab shaloq yurishlar haqida koʻp eshitgan.. P. Qodirov, «Uch ildiz» .

Ogʻzi shaloq Uyatli, behayo iboralarni tilga oladigan; tap tortmay soʻkinavera-digan. ◆ Uning ogʻzi shunaqa shaloq, bodi kirib, shodi chiqaveradi. O. Husanov, «Toshga suv sepsang» . Ogʻzini shaloq qilmoq Shaloq soʻz-larni aytmoq, uyat, behayo soʻzlar bilan soʻkinmoq. ◆ Lekin narigisi kassadan kelgan-dan beri ogʻzini shaloq qilib soʻkingani-soʻkingan. A. Muxtor, «Tugʻilish» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ШАЛОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Sifat[tahrirlash]

shaloq

Ruscha ru

shaloq
разг.
1 расшатанный, разболтанный; ◆ shaloq arava расшатанная арба;
2 истрёпанный, растрёпанный; изношенный; ◆ shaloq kitob растрёпанная книга;
3 усталый, переутомлённый; разбитый; ◆ Yoʻl yuraverib shaloq boʻlib ketdik («Муштум») Мы ходили, ходили и выбились из сил; shalogʻi chiqdi 1) расшатался, разболтался (о чем-л.); 2) истрепался (о чем-л.); 3) он переутомился (физически);
4 перен. неодобр. распущенный, развращённый; // развратник; ◆ shaloq odam развратный человек; ◆ ogʻzi shaloq матерщинник.