shama

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Karakalpakstan.svg Qoraqalpoqcha (kaa)
[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

shama

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sha-ma

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

SHAMA 'damlab ichilgan choyning idish tagida qo-ladigan qoldigʻi1. Rixsi bir qoʻlida shamasidan suv silqib yotgan choynakni ushlaganicha titrab oʻr— tada turardi (Saida Zunnunova). Shunday maʼnoni anglatgan soʻz eski oʻzbek tilida shama tarzida talaffuz qilingan (ССТТН, I, 662); keyinchalik a unlilari ä un — lilariga almashgan: shama > shämä. Bu soʻz qirgʻiz tilida asosan chama tarzida talaffuz qilinishi taʼkidlangan (КРС, 900: shama yujn. toje, chto chama II; 842: chama II 'vïvarennïy chay'); demak, bu soʻz boshlanishidagi undosh asli ch boʻlgan boʻlishi mumkin.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

I Damlab ichilgan choyning idish tagida choʻkib qolgan qismi. ◆ Choynakka shama toʻlib qolibdi. yat -Samovarchilik oʻlgudek mayda ish. Suv olib kel, oʻtin yor, ogʻiz-burning kulga toʻlib puflab, choʻp tiqib tur, piyola ,art, shamani toʻk.. — dedi samovarchi. Sh. Ri-zo, «Qor yogʻdi, izlar bosildi» . ◆ Rixsi bir qoʻ-lida shamasidan suv silqib yotgan choynakni ushlaganicha, titraboʻrtada turardi. S. Zun-nunova, «Gulxan» .

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sha-ma

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

II Biror narsaga ishora tarzi-dagi soʻz, ran; zamirida biror maʼno boʻla-digan ran. ◆ Bu shamalarni Oʻlmasoy sezadimi-sezmaydimi, bilish qiyin, ammo Abdukarim aslo fahmlamaydi. R. Rahmonov, «Baxt bilan uchrashuv» . ◆ Yigit shamani tushundi. Yuziga sezilar-sezilmas qizil yugurdi. M. Ismoiliy, «Odamiylik qissasi» .
Shama qilmoq Shama tarzidagi (tag maz-munli) ran aytmoq. ◆ Ovqatdan keyin sekin shama qilib koʻrgan edim, "Ha endi, ot bilan tuya boʻlardimi", deb qoldi. T. Alimov, «Jonim hiqildogʻimga keldi» . ◆ Yoʻldosh avvaliga bepar-vogina tingladi. Keyin diqqat qilsa, Mur-zin nimagadir shama qilyapti. Shuhrat, «Shi-nelli yillar» .
IIIAMALOQ Gʻuj-gʻuj yoki toʻp-toʻp. ◆ Da-raxtlar tepasida bolalar shamaloq. Oybek,
O.v. shabadalar. ◆ Hozir choyxonada odam shama-loq boʻlsa kerak. Sh. Gʻulomov, «Yorqin ufqlar» . ◆ Ikki tomonida paxta demaganingiz shama-loq boʻlib ochilib yotibdi. E. Raimov, «Ajab qishloq» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ШАМА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

shama (koʻplik shamalar)

Ruscha ru

shama I
вываренный чай, спитой чай.

shama II
1 ирония; ◆ shama qilib gapirmoq сказать (что-л.) с иронией;
2 намёк; ◆ nozik shama qilmoq сделать тонкий намёк.