surgun

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sur-gun

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

SURGUN ' jazo tariqasida oʻzga yurtga u yerdan boshqa yerga erkin koʻchmaydigan qilib yuborish', 'badar-gʻa'. Bu odam .. varaha tarhatgani uchun Sibirga surgun hilingan ekan (Sayid Aqmad). Bu ot eski oʻzbek tilida sür- feʼlining 'qayda-' maʼnosidan -gün qoʻshimchasi bilan yasalgan (КРС, 673; ТРС, 555); keyin-chalik ü unlilarining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: sür—

+ gün = sürgün > surgun.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

esk. 1 Davlat organlarining qarori yoki sud hukmi bilan jazo tariqasida boshqa bir yerda yashash uchun majburiy ravishda koʻchirish; badargʻa. ◆ Surgun qilmoq. Surgunga yubormoq. m ◆ Sal norozilik qshlib, ishdan boʻyin burganlarning boshi baloga qo-lar, bundaylarga surgun, badargʻa doimo tah-did solib turardi. K. Yashin, «Hamza» . ◆ Bosh vazir Isfandiyorni taxtdan tushirish yoʻli-ni oʻylab, uyi tomon borar, xon esa Islom-xoʻjani surgun qilish yo qatl etish rejasini tuza boshlagan edi. S. Siyoyev, «Avaz» .

2 Shunday jazoga mahkum etilgan kishilar badargʻa qilinadigan joy va u yerdagi hayot. ◆ Bir oʻqituvchi rus ayol ham surgun qilin-gan ekan. U surgundagi savodsizlarni oʻqita boshladi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Surgunda qon yutgan yillarni aytib, Der ekan: -Esimda: bir vaqtlar yiroq Yurtda boshimizga tush-gandi firoq. M. Shayxzoda .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

СУРГУН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

surgun
ссылка, высылка; изгнание; // ссыльный, высланный; ◆ surgun qilmoq ссылать, высылать, изгонять; ◆ surgun qilinmoq или ◆  surgunga yuborilmoq высылаться, быть высылаемым, изгоняемым; ◆ surgunda boʻlmoq быть в ссылке.