tanda

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

tan-da

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TANDA 1 mato toʻqish uchun uzunasiga tortilgan ip', 'oʻrish'. Etagi olislarga choʻzilib ketgan choʻl toʻhuvchi dastgohidagi t a n d a g a .. oʻxshardi (Sa-yid Ahmad). Bu ot asli qadimgi turkiy tildagi ' toʻqi-',

' bogʻla-' maʼnosini anglatuvchi taq- feʼlining (Devon! I, 399; ЭСТЯ, III, 146; КРС, 702) — (ï)t orttirma qoʻ-shimchasi bilan qosil qilingan shaklidan —a qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan, shundan keyin ŋ undoshi taʼsiri bilan t undoshi d undoshiga, soʻngra ŋ undoshi n undoshiga, oxiri a unlilari ä unlilariga almashgan: (taŋ— + ït = taŋït-) + a = taŋïta > taŋta > taŋda > tanda > tändä.    "
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Mato toʻqish uchun uzunasiga, boʻylama tortilgan ip, oʻrish. ◆ Tandasi ham, arqogʻi ham sof ipakdan tayyorlangan atlas. n ◆ Etagi olislarga choʻzilib ketgan choʻl toʻquvchi dastgohidagi tandaga, yangi obod boʻlgan joylar esa shu tandaning asta-sekin toʻqilib kelayotgan sergul matosiga oʻshardi. S. Ahmad, «Choʻl burguti» .

Tanda qoʻymoq 1) mato toʻqish uchun uning oʻrishini tartibi bilan tortib chiqmoq; 2) koʻp marta borib kelmoq, biror joyga ser-qatnov boʻlib qolmoq. ◆ Inoyat oqsoqol Mar-gʻshyun bshshn Chorterak orasiga tanda qoʻyib qolgan. S. Ahmad, «Ufq» . ◆ Menam shunisiga dogʻman-da, u ka. Keyingi vaqtlarda Turdi gʻilay idoraga tanda qoʻygan. A. Koʻchimov, «Halqa» .

2 koʻchma Oʻrish iplari kabi tortilgan nur, tola va sh.k. haqida. ◆ Quyosh ham shoshqa-loq boʻlib qoldi — tandasini darrov yigʻish-tirib oldi. Oybek, «O» . v. shabadalar.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТАНДА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

tanda
спец. натянутая основа (ткани); ◆ tanda qoʻymoq 1) спец. сновать; 2) перен. сновать, бегать туда-сюда.