ters

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

ters

Aytilishi

Etimologiyasi

TERS 'qarama-qarshi\ 'chappa', 'teskari'. Alo— iddin Mashhadiy koʻzlarini sal ochib, yuzini t ye r s oʻgirdi (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli tärs | ters tarzida ta — laffuz qilingan (ПДП, 429; Devon, I, 332); keyinroq ä | e unlisi ye unlisiga almashgan (ДС, 255): tärs | ters > ters.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 Asl, meʼyoriy, odatdagiga qara-ma-qarshi holatli; oldning aksi; teskari. ◆ Qulahmad oʻzini kibor tutar, odam yuziga boqmay, ters qarab gapirardi. Mirmuhsin, «Choʻri» . ◆ Katta hovliga ters boʻlgan panaroq joyda samovar qoʻyish bilan mashgʻul boʻldi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Eshakka ters mindirilgan.. yuziga kuya surkalgan Umarali-ni koʻrgan Zumrad.. hushsiz qotib qoldi. Oybek, «Ulugʻ yoʻl» .

2 Qarama-qarshi tomon; teskari. ◆ Mohi-roʻy shu koʻyi qachon meni koʻrsa, yoʻlini ters soladigan qiliq chiqardi. S. Siyoyev, «Erkak-lar ertagi» . ◆ -Hoy, menga qarang, — dedi Yoqu-toyim shiddat bilan oynaga ters oʻgirilib.. S. Anorboyev, «Oqsoy» .

3 Oʻzaro muomala, munosabat va sh.k. da bir-biri bilan kelishmaydigan; teskari. M ◆ axsum Mirobid bilan ilgari ters boʻlsa, endi apoq-chapoq, ogʻiz-burun oʻpishadi. V. Gʻo-furov, «Vafodor» . ◆ Shahnoz bilan ters boʻl-gandan beri ikki yil oʻtibketdi.. R. Rahmon, «Mehr koʻzda» .

4 Xulq-odob, muomalada qoʻpol; qoʻrs. ◆ Xulqi ters, ogʻziga kelganini gapiradi, yoza-di. A. Muxtor, «Chinor» . ◆ Hoji soʻzini tugata olmadi. Hojining ters soʻziga chidolmagan Azizbek vahshiylarcha hayqirdi: -Nima dey-san!? A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Sinonimlari

Antonimlari

ТЕРС. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

ters
1 обратный, противоположный; противоположная сторона; изнанка; // наоборот; наизнанку, шиворот-навыворот (см. также teskari); ◆ ters lugʻat обратный словарь; ◆ koʻylakni ters kiymoq надеть платье наизнанку; ◆ yuzini ters oʻgirmoq отворачивать лицо (в сторону), отворачиваться; ◆ ters oʻtirmoq сидеть спиной (к чему-л.) ◆ derazamiz quyoshga ters наше окно (выходит) на север (не на солнечную сторону); ◆ gazetani ters ushlamoq держать газету вверх ногами;
2 противный, противоположный, противоречащий; несходный; враждебный; ◆ Lekin... kengashchilarning raʼyiga ters boʻlgan bir qarorni chiqarishga botinqiramas edi (Ойбек, «Навоий») Однако... Он не осмеливался вынести решение, противоречащее воле участников совещания;
3 упрямый, непослушный; ◆ ters bola непослушный ребёнок; ◆ 

  • oʻngu tersiga qaramay (букв. не разбирая, где правая сторона, где изнанка) не обдумывая, не разбирая, без разбору.


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

ters

chappa, ters, teskari