titramoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

tit-ra-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TITRA— 'sovuqdan, qayajonlanishdan badani sil— kintitramoq'1 ' Qaltira— ’. Hayot pih-pih yigʻlar, yelkalari 9iRtitramoqdi.r t i t r a r e d i (Mirzakalon Ismoiliy). Bu feʼl silkinish qolatini bildiruvchi titir-titir taqlid soʻzidan -ä qoʻshimchasi bilan yasalgan (ДС, 564), keyinroq ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan (ДС, 564): titir + ä = titirä— > titrä—.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Sovuqdan, qoʻrquvdan, hayajondan yoki darmonsizlikdan, kasallik va sh.k. dan qaltiramoq. ◆ Hayot piq-piq yigʻ-lar, yelkalari dir-dir titrar edi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» .o. ◆ Koʻzlarimiz toʻqnash-di-yu, uning lablari titrab, koʻzlaridan ikki tomchi yosh dumalab ketdi. M. Jabborov, «Sevinch yoshlari» . ◆ Shodligimdan oʻzimni yoʻqo-tayozdim, dagʻ-dagʻ titrayman. Gazetadan .

2 Qimirlamoq, tebranmoq, silkin-moq, larzaga kelmoq. ◆ Baland, toʻgʻri oʻsgan, uchlari bir-biriga tutashgan qator teraklar jimgina titraydi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Ali tajangning sargʻish moʻy-lovi titrab ketdi. Oybek, «Quyosh qoray-mas» . ◆ Gʻulomjonning gurzisi asov tosh ustiga dahshat bilan urilganda, butun togʻ titrar, ungur ichi gumburlab ketar edi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o.

3 Titroqqa oʻxshash boʻlinib-boʻlinib chiqmoq, ifodalanmoq (ovoz, tovush haqi-da). ◆ Qattiq titragan deraza orqali uzoqda oʻt-boʻronlar koʻrinadi. Oybek, «Quyosh qo-raymas» . ◆ -Qalay endi, tuzukmisiz? -Shukur, rahmat, —uning ovozi titrab, gapining oxi-ri yaxshi eshitilmadi. S. Ahmad, «Hukm» . ◆ Uyning yaqindagina sirlangan, boʻyoq isi anqib turgan shifti ostida tor sadolari titrab ketdi. U. Hoshimov, «Bahor qaytmaydi» .

4 koʻchma Titroqqa oʻxshash ifoda bermoq, harakatlanmoq. ◆ Soʻzlar ekan, yuragi mashʼum bir ehtimolning dahshatidan titrar, tili ham osonlik bilan harakatlanmas edi. A. Kodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТИТРАМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

titramoq
1 трястись, дребезжать, дрожать; трепетать; содрогаться, сотрясаться; hayajondan uning qoʻllari titrardi от волнения у него тряслись руки; ◆ sovuqdan titramoq дрожать от холода; daraxt shoxlari shabadada titraydi ветви дерева дрожат от ветра; titrab-qaqshab 1) гневно, с гневом; titrab-qaqshab gapirmoq говорить с гневом; 2) дрожа, трясясь; bir narsa soʻrasang titrab-qaqshab zoʻrgʻa beradi если у него попросишь что-нибудь, он даёт трясясь (от жадности); 3) дрожа в ознобе; aʼzoyi badanim titrab-qaqshab turibdi у меня сильный озноб; dushman titrab-qaqshasin! пусть враг трепещет!;
2 муз., тех. вибрировать.