toʻgarak

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

toʻ-ga-rak

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TOʻGARAK 'dumaloq', 'doira shaklidagi'. U yerga t oʻ g a r a k zalni kesib oʻtib, zinadan chiqib bo— rish kerak (Asqad Muxtor). Qadimgi turkiy tilda 'du-maloq' maʼnosini tegirmä, tegirmi soʻzlari anglatgan (ДС, 548). Oʻzbek tilidagi tögäräk soʻzi shu soʻzlarning asosi boʻlgan tegir— feʼlidan (ДС, 548) eski oʻzbek ti — lida —(ä)k qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ye un — lisi ö unlisiga, ikkinchi boʻgʻindagi i unlisi ä unlisiga almashgan, soʻngra ö unlisining yumshoqlik belgisi yoʻ-qolgan: tegir— + äk = tegiräk > tögäräk > togäräk.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Aylana, doira shaklidagi, doiraviy. ◆ Toʻgarak stol. Toʻgarak oyna. hi ◆ Umida dokladchilardan biri boʻlgani uchun prezidiumda oʻtirardi. U yerga toʻgarak zalni kesib oʻtib, zinadan chiqib borish kerak. A. Muxtor, «Chinor» . ◆ Shiyponning ustunlari sakkiz qirrali boʻlib, ostki qismi handalak shaklida toʻgarak qilib tarashlangan edi. S. Ayniy, «Esdaliklar» .

2 ot Kishilarning birgalikda ishlash, mashgʻulotlar oʻtkazish, mashqqilish, bilim-hunar olish va sh.k. umumiy maqsadlar bilan tuzilgan guruhi va shunday birlash-maning, uyushmaning oʻzi. ◆ Musiqa toʻgara-gi. Yosh tabiatshunoslar toʻgaragi. Toʻgarak tuzmoq. Toʻgarakka qatnashmoq. shsh Ibro-himov oʻzining har payshanba boʻladigan agronomiya toʻgaragini shu yerga koʻchirdi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» . ◆ Joʻraxon rah-barligida havaskorlik toʻgaraklari, sport ishlari jonlandi. Nazarmat, «Joʻrlar baland sayraydi» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТЎГАРАК. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

toʻgarak

Ruscha ru

toʻgarak
1 круг; // круглый, округлённый; ◆ toʻgarak stol круглый стол; ◆ toʻgarak oyna круглое зеркало; ◆ toʻgarak chizmoq чертить круг;
2 кружок; // кружковый; ◆ dramatik toʻgarak драматический кружок; adabiyot toʻgaragi литературный кружок; ◆ toʻgarak mashgʻulotlari кружковые занятия.