topshirmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

top-shir-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TOPSHIR— ' ixtiyoriga ber-'; 'zimmasiga yukla-'. Yura hol, hizim, man sani kampirimga t o p sh i -r i b chihay (Oybek). Qadimgi turkiy tilda bu feʼl 'kimsaning zimmasiga yuklanadigan vazifa, burch' maʼ-nosini anglatgan tapïsh otidan (ДС, 534) — (u)r qoʻshim-chasi bilan yasalgan (ПДП, 426; DS, 535); keyinchalik ikkinchi boʻgʻindagi tor unli talaffuz qilinmay qoʻygan; oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga, u unlisi i unlisiga almashgan: tapïsh + ur tapïshur— > tapshur— > tâpshir—.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Kimsaning oʻz qoʻliga yoki ixtiyoriga bermoq. ◆ Xatni egasiga top-shirmok■ Kitoblarni kutubxonaga topshir-moq. shshsh Chol kalovlanib oʻrnidan turdi: -Yura Kol, kizim, man sani kampirga topshirib chiqay. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Sarboz-lar shayxga kishan kalitini topshirib, ot choptirib ketdilar. S. Siyoyev, «Avaz» . ◆ Qizil-kumdan kiyik bolasi keltirib, hayvonot bogʻiga topshiribdi. H. Nazir, «Yonar daryo» .

2 Oʻz qoʻlidagi, ixtiyoridagi narsani kimsaga keltirib bermoq, oʻtkazmoq. ◆ Dav-latga paxta (pilla, gʻalla) topshirmokyaya -Siz uchun, Ergash aka, — dedi, — bir beshotar topib beraman. Bu mening oʻzimniki, oʻz yarogʻ-larimni topshirganda, komissiya raisidan "oʻzimni qoʻriqlash uchun", deb tilab olib edim. S. Ayniy, «Qullar» .

3 Zimmasidagi ish, lavozim va sh.k. ni bermoq, undan kechmoq, xoli boʻlmoq. ◆ Rais-likni topshirmok. Mudirlikni topshirmok- n ◆ -Hozir smenani topshiraman, — dedi konduktor, — biznikiga boramiz. "Guldasta" .

4 Biror gap-soʻz, xabar va sh.k. ni oʻz egasiga yetkazmoq, maʼlum qilmoq. ◆ Doʻst-larning salomini topshirmok■ " ◆ U ovqat-lanib boʻlgach, Rohat xola "nakazlarni" oqiz-may-tomizmay topshirdi. "Guldasta" . U ◆ [xotin] supaga yaqinlashgach, Yoʻlchi oʻrnidan turib salom berdi va onasining salomini topshirdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

5 Ish-vazifa yuklamoq, buyurmoq. ◆ Oʻtar bobo oʻgʻillariga ish topshirib boʻlib, Avazga oʻgirildi: -Sen Ahmadjon ogʻangni chorlab kelasan. S. Siyoyev, «Yorugʻlik» . ◆ Meʼmor yuvinib, namozni oʻkib olgach, hovliga chikdi. Nonushta-ga hozirlik qilishni shogirdlariga topshirdi. Mirmuhsin, «Meʼmor» . ◆ Endi zabastov-kalaru miting-pitinglarni tarkatish bilan ovora boʻlib yurmang, bu ishni boshqalarga topshiraman. K. Yashin, «Hamza» .

Imtihon topshirmoq Biror fan, uning sohasi yuzasidan soʻroq-savollarga javob berib sinovdan oʻtmoq. ◆ Nasiba kuzda hamma fandan aʼloga topshirmasa, yoʻl koʻymayman. A. Qahhor, «Ogʻriq tishlar» . ◆ Charos bilan oxir-gi marta koʻrishganidan buyon oʻtgan bir yarim oy ichida esdan ogʻib kolmaganiga, kishki imtihonlarini qandoq topshirganiga oʻziyam hayron boʻldi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» . Omonatini topshirmoq Jon taslim qil-moq, olamdan oʻtmoq; oʻlmoq. Tuproqqa topshirmok Dafn etmoq. ◆ Tuprosho. topshirdik biz joʻramizni.. X. Davron, «Bolalikning ovozi» . ◆ ..aka-uka Umar polvon bilan Rustam-jonlar ham kiynokda jon bergan otalarini ona tuprokka topshirib, koʻplar kitori mardikorga safar jabdugʻini noiloj hozir-lashdi. K. Yashin, «Xamza» .

topqinchi shv. Topqir. Biz koʻlimiz bilan ushlamasak ham, koʻzimiz bilan koʻrma-sak ham topadigan toshinchi — bilgirmiz. "Ertaklar".

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТОПШИРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

OʻTIL

Feʼl[tahrirlash]

topshirmoq topshirmoq

Tillar[tahrirlash]

Ruscha ru

topshirmoq
1 вручать, передавать; ◆ koʻchma qizil bayroqni topshirmoq вручать или передавать переходящее красное знамя; ◆ birovning salomini topshirmoq передавать привет от кого-либо;
2 поручать, вверять;
3 сдавать; ◆ davlatga paxta topshirmoq сдать хлопок государству; ◆ ishni (biror kishiga) topshirmoq сдать (кому-либо) дела; bugun soʻnggi imtihonni topshirdim я сегодня сдал последний экзамен;
4 сдавать; эвакуировать; ◆ shaharni topshirmoq (или topshirib chiqib ketmoq) сдать город.