turmush

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

tur-mush

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Insonning, millat va xalq-ning yashash, kun kechirish tarzi, kundalik hayoti. ◆ Yorqin turmush. Farovon turmush ke-chirmoq. n ◆ Yaxshi ishlasak, oʻz turmushimiz farovon, yurt obod boʻladi. Oybek, «O» . v. shabadalar. ◆ Turmush qattiqchiligini tatib pishgan Botirali dunyoda moʻʼjiza boʻlmasligi-ni yaxshi biladi. H. Gʻulom, «Mashʼal» . ◆ Oʻrmondagi turmushni oʻz koʻzing bilan koʻrib turibsan. Har bir qultum suv, har bir burda non hisobli. I. Rahim, «Chin muhabbat» . ◆ Umarali qisqa vaqt ichida oʻz hayotida yuz bergan oʻzgarishlarni esshdi, keyin Gʻozining betayin turmushini koʻz oldiga keltirdi. I. Rahim, «Ixlos» .

2 Biror xalq, ijtimoiy guruh va sh. k. ga xos hayot tarzi, urf-odatlar, rasm-taomil-lar majmui. ◆ Yangi turmush. yash Gavharning qarshisida, boya oʻzi oʻylagandek, olifta ki-yinishni yaxshi koʻradigan qiz emas, koʻpni koʻrgan, turmushning pastu baland soʻqmoq-laridan oʻtib kelgan inson oʻtirar edi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» . ◆ Ayb sizda ham emas, eski turmushda. Eski turmushda xotinlar har qanaqa erkakdan tortinadi, erkaklar har qanaqa xotinga tegishgisi keladi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chirokdari» .

3 fls. Jamiyatning oddiy hayot shart-sha-roitlari majmui, obʼyektiv reallik. ◆ Turmush ongni belgilaydi. sht Qonunni turmush-ga singdirib yuboruvchi asosiy kuch bizning oʻqituvchilarimizdir. Gazetadan .

4 s. t. Nikoh asosida yuzaga keladigan hayot, er-xotinlik holati, shu holatdagi hayoti. ◆ Begimxonning koʻz oldida xarita emas, Erali jonlandi. Qanday totli edi ularning turmushi! I. Rahim, «Chin muhabbat» . ◆ U turmushi omonat ekanini, qachondir oilasi buzilishini koʻpdan koʻngli sezib yurar, ammo bunchalik sharmanda boʻlishini oʻylamagan edi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» .

Turmush(i) buzilmoq Er-xotinlik hola-ti va shu holatdagi hayot barham topmoq. ◆ Agar shunday tashlab qoʻyila bersa.. oʻrtaga sovuqchshshk tushadi, oqibatda turmushlari buziladi. R. Fayziy, «Choʻlga bahor keldi» . Turmush oʻrtogʻi Er-xotinlik holatidagi shaxsning har biri (er va xotin bir-biriga nisbatan). ◆ Rustam uyiga shirakayf keldi. Bir ozdan soʻng turmush oʻrtogʻi Shohis-ta ham ishdan qaytdi. Gazetadan . Turmush qilmoq 1) ayn. turmushga chiqmoq. ◆ Shu bola oʻksimasin, deb turmush qilmadim, non za-vodiga kirib ishlab, oʻgʻlimni oʻqitishga kirishdim. "Mushtum" . 2) er-xotinlik ho-latida yashamoq. ◆ Yigirma yil turmush qi-lib, bola koʻrmadim. I. Rahim, «Chin muhabbat» . ◆ Birok, nayrangboz Abduvohid Hurixon Sat-torova bilan ham silliqqina turmush qilib keta qolmadi. "Mushtum" . Turmush qurmoq q. turmush qilmoq. ◆ Ona shoʻrlik yigirma ikki yo'shida beva qolib, shu-shu turmush qurmadi. Oʻ. Usmonov, «Sirli sohil» . ◆ Turmush qurgani-ga uch yil boʻlibdi-yu, hamon bu uyga koʻnikib ketolmaydi. Gazetadan . Turmushga chiqmoq Erkak bilan oila qurmoq; erga tegmoq. ◆ Qizlarning erki oʻzida, sevib, sinashib turmushga chiqishadi. "Guldasta" . ◆ Toʻrtinchi sinfga oʻtganimda, onam oʻzi bilan maktabda ishlaydigan oʻqituvchiga turmushga chiqdi. U. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» .

5 Kishining butun borligʻi, boʻlgan-tur-gani. ◆ Uning turmushi shu.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТУРМУШ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

turmush

Ruscha ru

turmush
1 жизнь, существование, бытьё, бытиё; // жизненный; yorqin turmush светлая жизнь; ◆ Yaxshi ishlasak, oʻz turmushimiz farovon, yurt obod boʻladi (Ойбек, «О. в. шабадалар») Если мы будем хорошо работать, наша жизнь станет изобильной, а страна - благоустроенной; ◆ turmush ongni belgilaydi бытиё определяет сознание; ◆ turmush kechirmoq существовать; жить; ◆ turmushga oshirmoq проводить в жизнь, осуществить; ◆ turmush darajasini koʻtarmoq поднять жизненный уровень;
2 быт; // бытовой; ◆ kolxozchilar turmushi 1) жизнь колхозников; 2) быт колхозников; ◆ turmush sharoitlari 1) условия жизни, жизненные условия; 2) бытовые условия;
3 разг. совместная жизнь, супружество, брак; ◆ turmush oʻrtogʻi друг жизни (о муже или жене); ◆ turmush qilmok жить совместно (в супружестве); ◆ ular ellik yil birga turmush qildilar они пятьдесят лет жили совместно (в супружестве); ◆ turmushga chiqmoq выйти (за кого-л.) замуж; ◆ birovning turmushini buzmoq нарушить чью-либо супружескую жизнь; ◆ 

  • uning turmushi shu 1) он всегда такой; 2) вот это всё, что он имеет.