tutun

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

tu-tun

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

Biror narsa yonganda, havoga ajralib chiqadigan mayda zarralardan iborat gazsimon moddalar majmui. ◆ Papiros tutuni. Uy tutunga toʻldi. Tutun osmonga koʻtarilib ketdi. n ◆ Uylarning moʻrisidan tutun chiqar buralib. Uygʻun . ◆ Bir vaqtlar turli ranglar bilan boʻyalgan uyning shift-lari otashdonda yoqilgan oʻt tutunidan xiralandi. H. Shame, «Dushman» . ◆ Jiqqahoʻloʻtin yolgʻiz "pirs-pirs" qilib, achchiq zahar tutun buruqtiradi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

Tutun puli tar. Xonadon egasidan yashab turgan joyi uchun olinadigan soliq. ◆ Oʻzing-ni bos, Jalomboy, seni hech kim hayda-maydi. Onangga men pul yuboraman, mayli, "tutun puli"ni toʻlasin. H. Tursunqulov, «Hayotim qissasi» . Tutun qaytarmoq dagʻl. Buyurilgan, qilingan ish yoqmasligini bildiruvchi qoʻpol gap-soʻz qilmoq. ◆ Mollar, molxonalar joyidami ? Yana Gavhar poshsha, u na boʻlmapti, buna boʻlmapti, deb tutun qaytarib yurmasin. "Mushtum" . ◆ E, tuzlamay qurib ket., oʻshaning uchun rosa tutun qay-tarib yotgan ekan-da. K. Yashin, «Hamza» . Tutuni (osmonga) chiqmoq Jahli, gʻazabi qoʻzgʻamoq. -Iya, boyatdan beri qulogʻingga tanbur chertyapmanmi, — jahl bilan dedi Ostonaqul, — ◆ shunga tutunim chiqib yonib yotibman-da. S. Abduqahhor, «Sanamay sak-kiz dema» . ◆ Fashistlarning beva-bechoralar-ga berayotgan mislsiz azoblarini koʻrganda, Oʻrinboyning tutuni osmonga chiqadi. T. Rustamov, «Mangu jasorat» .


Sinonimlari

Antonimlari

ТУТУН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

tutun
дым, дымок; чад; // дымовой; чадный; ◆ oshxona ~ga toʻldi или oshxonaga tutun toʻldi кухня наполнилась дымом; ◆ ~ bosgan havo чадный воздух; ◆ ~ chiqarmoq дымить, пускать дым; ◆ ~day tarqalmoq рассеиваться как дым; ◆ ~ niqob дымовая маска; ◆ ~ qaytarmoq см. qaytarmoq.