uchuriq

Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

u-chu-riq

Etimologiyasi

UCHURIQ "shama qilib aytilgan gap". ◆ Chol-kampirning uchurigʻiga stol atrofidagilar qiyqirib kulishdi. Hamid Gʻulom Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi uchur otining ’maʼlumot’,. ’xabar’ maʼnosidan (ЭСТЯ, 617: uchur 5) eski oʻzbek tilida kichraytirish maʼnosini ifodalovchi -(u)q qoʻshimchasi bilan hosil qilingan, keyinchalik uchinchi boʻgʻindagi u unlisi i unlisiga almashgan: uchur + uq = uchuruq > uchuriq.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Uyg‘urchadagi ئۇچۇر so‘zila o‘zakdosh erur.

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Shama tarzidagi soʻz, gap, ibora; qochiriq. ◆ Xonning bosh aygʻoqchisi Ali mahramni biladiganlar olakoʻz dehqonga uchuriq tashlab, masxara qilib kuldilar. Sa’dulla Siyoyev, „Avaz“ ◆ -Yuragingdagi xufyona niyatlaringdan anchadan buyon xabardorman, - uchuriq qildi u. Shoyim Boʻtayev, „Qoʻrgʻonlangan oy“, 1996 г. ◆ Chol-kampirning uchurigʻiga stol atrofidagilar qiyqirib kulishdi. Hamid Gʻulom, „Senga intilaman“, 1963 г.
2. shv. Bir uchi, kichik bir qismi. ◆ Ammo bola tarbiyasi talab qiladigan katta vazifaning bir uchurigʻi xolos bu. Mirzakalon Ismoiliy, „Bizning roman“

Sinonimlari

qochiriq

Antonimlari

УЧУРИҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha _ru

uchuriq
ирония; намёки, иносказания, иронические высказывания; Chol-kampirning uchurigʻiga stol atrofidagilar qiyqirib kulishdi (Ѓ. Ѓулом, «Сенга интиламан») Иронические замечания старика и старухи вызывали шумный смех у сидевших за столом.