vahima

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

va-hi-ma

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

[a. — qoʻrquv, tahlika; xayolot; ruhiy bezovtalik] 1 His-tuygʻu va kayfiyatning buzilishi; qoʻrquv bosish, xavfsirash, yurakni gʻulgʻula bosishi nati-jasida yuzaga keladigan ruhiy holat, qoʻrquv holati, ruhiy bezovtalik.◆ ..kichkina darcha-dan vahima bilan moʻralab turgan Bekajonu Toʻlgʻonoyning mungli koʻzlari koʻrinadi. S. Siyoyev, «Avaz» .◆ Onabibi bundan hech xavotir oladigan narsa topmaydi-yu, lekin yana qoʻli ishga bormaydi, koʻnglidan vahima arimaydi. A. Muxtor, «Chinor» .◆ Osmondagi jimir-jimir etib turgan son-sanoqsiz yulduzlarga ti-kilgandagina kishi vahimani unutardi. E. Usmonov, «Yolqin» .◆ Serka/yur butun suruvni oʻz orqalaridan ergashtirib, xuddi boʻri quv-ganday, vahima ichida toʻppa-toʻgʻri jarlik-ka qarab chopmoqda edi. S. Anorboyev, «Oqsoy» .

2 Vahimani qayd etuvchi, vahima bil-diruvchi gap-soʻz, xatti-harakat va sh. k.◆ -Yana nima vahima?— dedi. — Menga ishonmasangiz, mana, Muhammad Sulton janoblaridan soʻ-rang.. fitnachilar bugun kechasi Soʻzangaron darvozasini Boburga ochib bermoqchi emishlar. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» .◆ Hah, hali gap shumi? Vahimangiz bor boʻlsin, odamni qoʻr-qitib yubordingiz-a. K. Yashin, «Hamza» .◆ Hali shunga shuncha vahimami? "Mushtum" .

3 Shunday ruhiy holatga soladigan narsa, gap, manzara va sh. k.◆ Oʻrmon qoron-gʻiligining vahimasi. m Kechagi vahima-larni oʻz koʻzlari bilan koʻrgan shohanshohlar bir-birlariga sezdirmay, kechasining oʻzidayoq quyon boʻlib qochib qolgan ekanlar. "Ertaklar" . ◆ Koʻchalarda askarlar, har yoqdan gʻizillagan harbiy mashinalar koʻp boʻlishiga qaramay, bu yerdan urushning qora vahimasi oz sezi-lardi. Oybek, «Quyosh qoraymas» .

4 Koʻrinish, tuzilish holati vahimali tuyuluvchi; bahaybat, salobatli.◆ Vahimasi zoʻr. n Qorongʻida vahima boʻlib koʻringan togʻ uncha baland emas ekan. S. Karomatov, «Oltin qum» .◆ Samolyotga yetdik. Ehe, uning vahimasini koʻring. H. Nazir, «Yonar daryo» .

5 Vahimali gaplarni koʻp gapiradigan, boʻlar-boʻlmasga vahima qiladigan shaxsga nisbatan qoʻllanadi.◆ He, vahima boʻpsan, ukam. S. Anorboyev, «Oqsoy» .

6 ayn vahimali.◆ Bu vahima gamarni qayoq-dan topasiz-a, bekam. Mirmuhsin, «Meʼmor» .

Vahima bosmoq Vahima his-tuygʻusi egallamoq.◆ Vahima bosdi, yuragini qoʻrquv teshib, oyogʻidan mador ketdi. "Yoshlik" .◆ Uni vahima bosdi, koʻz oldidan allaqanday pajmurda gavdalar oʻta boshladi. K. Yashin, «Hamza» . Vahima kasali s. t. Oʻzini doim taʼqib yoki xavf ostida sezishdan iborat ruhiy kasallik. Vahima koʻtarmoq Vahimaga tu-shiruvchi ish-harakat, holatni qoʻzgʻamoq. ◆ Pirovardida yigipshr poxomarga oʻt qoʻyib, dushman toʻdasi ichida vahima koʻtardilar. Nazarmat, «Joʻrlar baland sayraydi» . Vahima solmoq Bezovta qiluvchi, vahimali ruhiy holat qoʻzgʻamoq.◆ Atlaqayerdan tun qushining yurakka vahima soluvchi horgʻin nolasi eshi-tilardi. Oʻ. Hoshimov, «Qalbingga quloq sol» . Vahima tushmoq Ruhiyatida vahima, qoʻrquv hissi qoʻzgʻalmoq.◆ Dushman sarbozlari roʻpa-ralarida qandaydir bir telba.. kimsaga koʻz tashlashib, yuraklariga vahima tushdi. Mir-muhsin, «Meʼmor» . Vahima qilmoq 1) vahima, hayrat holatida boʻlmoq; qoʻrqmoq.◆ ..qozon toʻla etga qarab, "shuncha goʻshtni kim yeydi", degandek vahima qilib oʻtirishar.. edi. K. Yashin, «Hamza» .◆ Vahima qiladigan joyi yoʻq. Arzimagan gap [dedi Hojimat]. S. Ahmad, «Qadrdon dalalar; 2) vahima qoʻzgʻatadigan (va-himali) gap-soʻz qilmoq» . [◆ Marasul:] Ahadjon aka, juda qaltis ish-da.. bir chuvingiz chiqsa bormi, bu yogʻingiz — raykom, u yogʻingiz — proku ror-a! [Zargarov:] E, vahima qilaverma! A. Qahhor, «Ogʻriq tishlar» .◆ Vahima qilgan Hojimatga bir oʻqraydi-yu, yana choʻkka tushdi. A. Muxtor, «Boʻronlarda bordek halovat» . Vahimaga tushmoq Vahima, qoʻrquv hissiga berilmoq.◆ Ochil akaning gaplaridan Shermat aka naq vahimaga tusha boshladi. A. Ha-yitmetov, «Shonli avlod» .◆ Vahimaga tushgan qoʻshin birdan oʻzini orqaga tashladi.. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» . Vahimasi uchmoq Oʻta darajada vahimaga tushmoq, qoʻrquv, haya-jon va sh. klan hangu mang boʻlmoq.◆ Chirmanda boʻgʻiq gumburlaydi. Qoʻngʻiroqlarning jaran-gidan vahimang uchadi, goʻyo chirmandani odam chalmaydi, qorongʻi kechada mudhish jar yoqa-sida dev cha^shdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

</a>451 gr^

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ВАҲИМА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

vahima (koʻplik vahimalar)

Ruscha ru

vahima
1
паника, смятение; боязнь, страх, ужас; опасение, тревога; ◆ vahimaig bor boʻlsin, odamni qoʻrqitib yubording-ku! будь ты неладен, напугал же ты человека!; ◆ vahima kasalligi психическое заболевание, сопровождающееся страхом и тяжёлыми предчувствиями; ◆ vahima gaplar 1) разговоры, сеющие тревогу, наводящие страх, ужас; 2) преувеличение; ◆ uni vahima bosdi он впал в панику; его охватила тревога; ◆ vahimaga kelmoq быть охваченным страхом, ужасом, прийти в ужас, ужасаться; ◆ vahimaga solmoq сильно встревожить (кого-л.); наводить (на кого-л.) страх, ужас; устрашать; ◆ vahimaga tushmoq или ◆  vahima ichida qolmoq быть охваченным тревогой, опасением, страхом; ◆ birovning yuragiga vahima solmoq посеять, возбудить тревогу в ком-либо, наводить страх, ужас на кого-либо; ◆ Qoʻngʻiroqlarning jarangidan vahima uchadi (Ойбек, «Ќутлуѓ ќон») От звона колоколов делается жутко;
2 ложь; преувеличение; ◆ vahima qilmoq 1) выказывать смятение; проявлять тревогу, опасения; встревожиться; 2) создавать панику; паниковать; 3) преувеличивать; * ◆ vahimasi zoʻr odam человек с внушительной внешностью.