xor

Oʻzbekcha (uz)

I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

xor

Etimologiyasi

fors. – haqir; bechora, bad-baxt;

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Beeʼtibor; kamsitilgan, tahqirlangan. ◆ Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da shuncha xoʻrlanganim! M. Ismoiliy, „Fargʻona t. o.“

2. Nochor ahvolga tushgan; gʻoyat qashshoq. ◆ Hunar — zar, hunarsiz — xor. Maqol. ◆ Hunarli el xor boʻlmas. Maqol.

3. Beqadr, qimmati tushgan. ◆ Bozorda mevalar xor.

Xor boʻlmoq Beqadr, behurmat boʻlmoq. ◆ [Muqimiy:] Haqiqat istaganlar boʻldilar xor, Kimiki muttahamdur, yurtga sarkor. S. Abdulla, „Ota va oʻgʻil.“

Xor qilmoq (yoki tutmoq) Beqadr, behurmat qilmoq; ayanchli ahvolga solmoq. ◆ Bu uch bolani Nodira xor qilib qoʻyishni istamasa ham, erining faqirligi bunga mone edi. A. Qodiriy, „Mehrobdan chayon.“ ◆ [Oʻzbek oyim Zaynabga:] Kelinni xor tutar ekan, demasinlar, sen ham oʻzingni tuzat! A. Qodiriy, „Oʻtgan kunlar.“

II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

xor

Etimologiyasi

f. — tikan, tikanak;

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

kt. Gul tikani. ◆ Gul deb sanchib edim boshimga, Quruq tikan, xor ekanin bilmadim. Fozil Yoʻldosh oʻgʻli.

III

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

xor

Etimologiyasi

yunon. choros - davra oʻyin qoʻshigʻi;

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1. Vokal ashulalarni birgalikda ijro etuvchi, 12 kishidan ortiq boʻlgan ashulachilar jamoasi. ◆ Xor ansambli. Xor ijrochilari.

2. Shunday jamoa ijrosi uchun yozilgan koʻp ovozli musiqa asari. ◆ ..Toʻxtasin aka ularga [havaskorlarga] yangi yozilgan xor va laparlar oʻrgatar edi. S. Abdulla, „Xalq bastakori.“

Antonimlari

ХОР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

• Turkcha: ayaklar altına alınan

Ruscha _ru

xor I
1 попранный, подвергшийся унижению, униженный;
2 попавший в бедственное положение, впавший в нужду; ничтожный, жалкий;
3 обесцененный;
4 находящийся в пренебрежении; ◆ xor boʻlmoq 1) быть попранным, униженным; 2) попасть в бедственное положение, впасть в нужду, терпеть нищету; ◆ hunarli er xor boʻlmas посл. человек, владеющий ремеслом, никогда не будет униженным (не будет знать нужды); 3) быть обесцененным; ◆ bozorda mevalar xor (boʻldi) на базаре фрукты не в цене; 4) быть в пренебрежении, в запустении; ◆ choʻpni xor tutsang, koʻzga tushar посл. если пренебрежёшь соринкой, она попадёт (тебе) в глаз (т. е. никем и ничем не пренебрегай); ◆ xor qilmoq попирать; глумиться.

xor II
хор; // хоровой; ◆ umumiy xor общий хор; ◆ xor kapellasi хоровая капелла; ◆ xor bilan ashula aytmoq петь хором.

Baskcha (eu)

Sifat

xor