xutba
Qiyofa
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]xut-ba
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]arab. – vaʼz, nutq; pand-nasihat;
Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]1. din. Juma va hayit kunlarida imom xatibning sunnatdan keyingi (farzdan oldingi) vaʼzxonligi; diniy pand-nasihat. ◆ Namozdan keyin semiz va takabbur Boʻrixon hazrat eshon minbarga chiqib, xutba boshladi. M. Muhammadjonov, „Turmush urinishlari“ . ◆ Oʻrta asrlarda xutbaning muhim siyosiy ahamiyati boʻlgan. "OʻzME"
- Nomiga xutba oʻqitmoq yoki nomini xutbaga qushib oʻqitmoq tar. Taxtga chiqqan hukmdorning nomini namozdan keyingi duoda tilga olib, uning haqiqiy hukmdor ekanligini tan olmoq. ◆ Bir kupi Abu Ubayd Qobusning oʻgʻli Manuchehr Mahmud nomiga xutba oʻqitib, rasman uning hokimlar qatoriga oʻtgani toʻgʻrisida xabar olib keldi. M. Osim, „Ibn Sino qissasi.“
2. Nikohlash vaqtida oʻqiladigan duo. ◆ Qozi nikohxutbasini oʻqishga kirishdi.. S. Ayniy, „Esdaliklar.“ ◆ Afandi, shaytonning xotinining oti nima? — deb soʻradi imom. - Nikoh kupi siz xutba oʻqigan ekansiz-ku, bilmaysizmi? "Latifalar".
Sinonimlari
[tahrirlash]Antonimlari
[tahrirlash]ХУТБА. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.