yoyilmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yo-yil-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Har tarafga tarqalgan, sochilgan, bir-biridan ajralgan holatda boʻlmoq. ◆ Huv olislarda podalar, suruvlarmi-riqib yoyilib yurishibdi. N. Fozilov, «Diy-dor» . ◆ Xotinlar soyada yoyilib oʻtirib, gangir-gungur gaplashar, baʼzilari quruq non kav-shar, baʼzilari bola emizar edilar. A. Mux-tor, «Opa-singillar» . ◆ Mayda oʻrilgan qora, uzun kokillar beliga tushadi, yengil yoʻr-gʻalagan sari yoyilib silkinadi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

2 Eshitilmoq; taralmoq. ◆ Shu payt maydon boʻylab diktorning ovozi yoyildi. S. Nurov, «Narvoy» . Tunda radiodan past tovushda yoyi-layotgan qoʻshiqni tinglab yotdim. "Yoshlik". ◆ Nay sadosining mayin toʻlqinlari tip-ti-niq havoda yoyilarkan, goʻyo hammayoq jonlangan kabi tuyuldi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

3 Toʻshalmoq, yozilmoq. ◆ Dalalardagi oq oltin paykallariga nazar tashlasangiz, goʻyo dalalar uzra yoyilgan oq dasturxonni koʻra-siz. Gazetadan . [◆ Mehmonlar\ Chaqnab yonib turgan qizil, yumshoq gilam chetlariga yoyilgan shohi koʻrpachalarda, katta par yostiq-larga yonboshlab, choy ichar edilar. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

4 Ovoza boʻlmoq, mashhur boʻlmoq. ◆ Sher-zodning gʻayrati, botirligi boshqa mamla-katlarga ham yoyilibdi. "Oʻzbek xalq ertak-lari" . ◆ Qobiliyatli bolaning ovozasi kun sayin kengroq yoyila boshlaydi. T. Obidov, «Yusuf-jon qiziq» . ◆ Platsdarmni egallashda katta jasorat koʻrsatgan oʻn bahodirning taʼrifi butun front boʻylab yoyildi. Nazarmat, «Joʻrlar baland sayraydi» .

5 Oʻzini erkin, bemalol his qilmoq; kayfiyati yaxshilanmoq, xursand boʻlmoq. [ ◆ Kampir] Unsinning yuzida har vaqtdagidan koʻra oʻtkirroq dard sezib, bu kuyunchak qiz yoyilib kelsin uchun, qoʻshnilarinikiga chiqishga buyurdi va oʻz tengi qizlari boʻlgan bir necha hovlini koʻrsatdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ -Men senlardan xursandman, —dediHasan aka birdaniga yoyilib. E. Raimov, «Ajab qish-loq» . ◆ Semiz odam salqin supada chordona qurib, yoyiliboʻtirardi. A. Muxtor, «Opa-singillar» .

6 Rivojlanmoq, tomir otmoq; omma-lashmoq. ◆ Korxonada yagona naryad bilan ishlash tobora keng yoyilib bormoqda. Gazetadan .

Kun (yoki quyosh) yoyildi Quyosh ancha koʻta-rilib, atrofga toʻla nur sochdi. ◆ Murod quyosh yoyilganda turdi. T. Ashurov, «Oq ot» . ◆ Kun yoyilib ketdi. Ertalabroq vagonlar qizib, dim boʻldi. S. Nurov, «Narvoy» . Yuziga tabassum (yoki kulgi) yoyilmoq Iljaymoq, kulmoq, xursand boʻlmoq. ◆ Hakimboyvachcha diqqat bilan oʻqir ekan, yuziga tabassum yoyildi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Qogʻozlarni oʻqib turib hamda ularni oʻqib boʻlgandan keyin advokatning choʻziq yuzlariga bir kulgi yoyildi. Choʻlpon, «Kecha va kunduz» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЁЙИЛМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Feʼl[tahrirlash]

yoyilmoq yoyilmoq

Tillar[tahrirlash]

OʻTIL

Ruscha ru

yoyilmoq
страд. и возвр. от yoymoq
1
быть разостланным, расстилаться; uyning butun sahniga gilamlar yoyildi по всей комнате были разостланы ковры; ◆ tutun yer bagʻirlab yoyilmoqda edi дым расстилался по земле;
2 развешиваться (напр. о белье и т. п.);
3 раскатываться (напр. о тесте); xamir yaxshi yoyildi тесто хорошо раскатано;
4 распускаться, рассыпаться; qizning kokillari yelkasida yoyilib turardi косы девушки рассыпались по плечам;
5 растекаться, расплываться; разливаться; bu qogʻozda siyoh yoyilib ketadi на этой бумаге чернила расплываются; daryoning baʼzi joylari yoyilib oqadi река местами широко разливается; yoyilib oʻltirmoq рассесться попросторнее;
6 распространяться; gullarning hidi hamma yoqqa yoyildi запах цветов распространился повсюду;
7 перен. распространяться; развёртываться; kommunizm gʻoyalari butun dunyoga yoyildi идеи коммунизма распростанились по всему миру; paxta dalalarida sotsialistik musobaqa kengyoyildi на хлопковых полях широко развернулось социалистическое соревнование.