yoz

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yoz

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

YOZ ’bahor bilan kuz oraligʻidagi fasl’. Yo z yopinchigingni hoʻyma, hishda oʻzing bilasan (Maqol). Qadimgi turkiy tilda asli 'yilning issiq yarmi’ maʼ-nosini (asosan ’bahor’ maʼnosini) anglatgan bu soʻz oʻz — bek tilida yuqorida taʼriflangan maʼnoni anglatadi; bu ot asli ya:z tarzida talaffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 71), keyinroq a: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (ПДП, 386; Devon, III, 174; DS, 250); oʻzbek tilida a un — lisi â unlisiga almashgan: ya:z > yaz > yâz. Bu ot asli yâz- I (’yoy—’) feʼlining ’kurtak (barg) chiqar-’ maʼnosidan oʻsib chiqqan boʻlsa kerak.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Yilning bahor bilan kuz orasida-gi eng issiq fasli. ◆ Laylak keldi — yoz boʻldi. Dangasaning ishi bitmas, yoz kelsa ham, qishi bitmas. Maqol . n ◆ Yoz kechasining yoqimli sal-qini. Koʻkda daraxtlar ustida gʻuj-zuj yul-duzlar yonadi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Kuz keldi-yu, ketdi yoz: gul, maysa oʻt sargʻaydi. H. Poʻlat . ◆ Qirqinchi yshting yoz pallasi edi. S. Karomatov, «Oltin qum» .

2 koʻchma Umrning eng gullagan, yoshlik davri. ◆ Yozim oʻtdi, chiroyingizga toʻymai aslo bu quvnoq koʻngil. Gʻayratiy .

Yoz boʻyi Yoz davomida, butun yoz. ◆ Yoz boʻyi uch-toʻrt gal yer etagidan, “Hormanglar-u”, qichqirib oʻtib ketganman. Gʻ. Gʻulom . ◆ Xazina yer, zilol suv, Yoz boʻyi saxiy quyosh. Gʻayratiy . Koʻngli yoz boʻlmoq Ortiq sevinib, bahridi-li ochilmoq. ◆ Nazir otaning koʻngli yoz boʻlib ketdi. Oʻ. Umarbekov, «Charos» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЁЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

yoz
лето; // летний; ◆ bu yoz 1) это лето; 2) этим летом; ◆ oʻtgan yoz 1) прошлое лето; 2) прошлым летом, летом прошлого года;◆ yozi bilan всё лето; ◆ yozda летом; ◆ yoz fasli (или payti) летнее время, летний сезон, летняя пора.