не

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Belarus.svg Beloruscha (be)

Hol

не

Flag of Bulgaria.svg Bolgarcha (bg)

Sifat

не

Flag of Russia.svg Ruscha (ru)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

не

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

не I частица отриц.
1 inkorni, boʻlishsizlikni ifodalaydi; oʻzidan keyingi soʻz bilan birga shu soʻzdan anglashilgan maʼno ziddini bildiradi; не уходи! ketma!; я не ухожу men ketmayman; men ketayotganim yoʻq; не я, а ты men emas, sen; он живёт не здесь u bu yerda turmaydi (boshqa yerda turadi); у меня не было времени vaqtim yoʻq edi; не бывать этому buning boʻlishi mumkin emas, bunday boʻlmaydi; вам не понять этого siz buni tushuna olmaysiz;
2 noaniqlikni, toʻliq boʻlmagan inkorni ifodalaydi; пальто не пальто palto boʻlib paltomas; palto desang, paltoga oʻxshamaydi; все проснулись от землетрясения. И сон уже был не в сон zilziladan hamma uygʻonib ketdi. Uyqu ham uyqudek boʻlmadi; горит не горит yonishining tayini yoʻq; zoʻrgʻa yonib turipti;
3 ifodaga darak (boʻlishlilik) maʼnosini beradi, нельзя не любить отечества vatanni sevmaslik mumkin emas (sevmasdan boʻlmaydi); я не мог не признать своей вины oʻz aybimga iqror boʻlmay qololmasdim (ilojim yoʻq edi); он не мог не прийти u kelmay qololmasdi; uning kelmay qolishi (kelmasligi) mumkin emas edi; кто не восхищался великолепием исторических памятников Самарканда! Samarqanddagi tarixiy yodgorliklarning ajoyib hashamati bilan kim zavqlanmagan deysiz!;
4 soʻz yoki ifodaga cheklangan boʻlishlilik maʼnosini beradi; не худо бы прогуляться bir aylanib kelinsa, yomon (chakki) boʻlmas edi; он человек не без таланта u isteʼdodsiz odam emas; она не неприятна u qiz (ayol) yoqimsiz emas; не без этого busiz boʻlmaydi; чуть не упал yiqilib ketay dedi(m); yiqilib tushishimga sal qoldi;
5 baʼzi hollarda ish-harakatni tamomlab, oxiriga yetkazib boʻlmaslikni bildiradi; никак не налюбуешься природой родного края! jonajon oʻlka tabiatini koʻrib, koʻzing toʻymaydi;
6 baʼzi bogʻlovchilarning va bogʻlovchi soʻzlarning tarkibida keladi, mas., не то (ili а не то) yoʻqsa, boʻlmasa, aks holda; не то... не то u ham (unday ham) emas, bu (bunday) ham emas; не то что... а; не то что не... а; не то чтобы... а; на то чтобы не... а см. что, чтобы; не кто иной (другой)... как см. иной; не что иное (другое)... как см. иной; не только... но и ...gina emas, balki...; не столько... сколько; не настолько... чтобы см. столько, сколько; хотя не... но (однако) см. хотя; тем не менее см. менее.

не II «некого», «нечего» olmoshlarining bir qismi boʻlib, predloglar bilan kelganda ajratib yoziladi; не с кем поговорить hech kim bilan gapirishib boʻlmaydi; не у кого спросить soʻraydigan odam yoʻq; нам не о чём с ним говорить bizning u bilan gapirishadigan gapimiz yoʻq.

[[не- ]]приставка ot va sifat yasovchi qoʻshimcha boʻlib, qarama-qarshi yoki inkor (boʻlishsizlik) maʼnosini beradi, mas., неприятель, невесёлый, невыезд, неплохой.

Hol

не

Flag of Ukraine.svg Ukraincha (uk)

Hol

не