bas

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Albania.svg Albancha (sq)

Sifat

bas

Flag of France.svg Fransuzcha (fr)

Ot

bas (koʻplik bass)

Flag of Romania.svg Rumincha (ro)

Ot

bas

Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

bas I

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bas

Aytilishi

Etimologiyasi

BAS Bu tojikcha undov 'toʻxtat', 'etarli' maʼnosini ifodalaydi (ТжРС, 50). Bu undov bilan oʻzbek tilida bas qil- feʼli hosil qilingan (OʻTIL, I, 83).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

\f. ^^ — yetarli; kifoya

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 und. Boshqa kerak emas, shu bilan yetar; toʻxtat. ◆ -Bas! — qichqirdi Mirzakarimboy,— man-manlik — xudo urganlik. Oybek, Tanlangan asarlar.◆ Bas endi, yotaberma. Sap mehnatga ham qayish. Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda.

Bas qilmoq Toʻxtatmoq, xotima bermoq. ◆ Nega qoʻshiqni bas qilding, yaxshi yigit? Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy. ◆ Mayetura opa.. uyda oʻtirishni bas qilib, savod maktabini bitiradi, bolalar bogʻ-chasiga murabbiya tayyorlovchi kurega kiradi, paranjini tashshydi. P. Qodirov, Uch ildiz.

2 krsh s. Demak, shunday ekan.◆ Bas, birinchi buyruqni siz olgan ekansiz, nega yana qush-begidan fotiha kutib oʻltiribsiz?! A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.◆ Yoʻlchi bir nafas toʻxtab.. davom etdi: -Urush boylarning hamyonini toʻldiradimi? Bas, ular borsin. Oybek, Tanlangan asarlar.

bas II

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bas

Aytilishi

Etimologiyasi

[a. — muhokama, munozara, tortishuv|

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

bas bogʻlashmoq (yoki oʻynamoq) Garov bogʻlashmoq, garov oʻynamoq.◆ Bas bogʻ-lashib, erta azonda dalaga chiqsangiz, ham-madan oldin Jiparoyni koʻrasiz. "Qah-ramonnoma". U◆ chaqqonlikda men bilan bas bogʻlashganday, balanddagi ingichka shoxga tarmashibdi. P. Qodirov, Qadrim. Bas kelmoq Baravar, teng kelmoq, tenglashmoq. ◆ -Sizga bas kelib boʻladimi! — dedi Elmurod va boshqa gapirmay, odimlay berdi. P. Tursun, Oʻqituvchi.◆ Kim ekan u, senga bas kelgan yigit? Oybek, Tanlangan asarlar.

bas III

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

bas

Aytilishi

Etimologiyasi

\ital. basso — past)

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

1 mus. Erkak-larning eng past, yoʻgʻon ovozi va shunday ovozga ega ashulachi.◆ Baland yoki kuychan bas hamda past bas., farq qilinadi. "OʻzME".

2 Koʻp ovozli musiqa asarlaridagi eng pastki ovoz, partiya.◆ Xorda bas birinchi va ikkinchi ovozlarga boʻlinadi. "OʻzME".


Sinonimlari

Antonimlari

БАС. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Sifat

bas

Ruscha ru

bas I
1
баста, хватит, будет, довольно, достаточно; ◆ ~ endi! довольно уж!, хватит!; ◆ ...endi mehmon boʻlganing ~, ozgina qarashmasang boʻlmaydi (А. Ќаћћор, «Ќўшчинор») ... хватит тебе быть гостем, пора тебе немного и помочь; ◆ unga kitob boʻlsa ~ для него книги - всё, его хлебом не корми, дай только книги; ◆ ~ qilmoq прекращать, приостанавливать (какое-л. действие), кончать (с чем-л.), положить конец (чему-л.); ◆ gapni ~ qiling! кончайте разговоры!;
2 вводн. итак, раз так, таким образом; ◆ ~, shunday boʻlgandan keyin ... раз уж так, то...; поскольку это так... .

◆ bas II:
~ bogʻlashmoq, ~ oʻynamoq
спорить; биться об заклад, держать пари.,

◆ bas III:
~ kelmoq
быть равным (кому-чему-л. по силе, мощи и т.п.); справиться (с кем-л.); брать верх, одолевать; ◆ Kim ekan u senga ~ kelgan yigit? (Ойбек, «Ќутлуѓ ќон») Что это за молодец, который сумел тебя одолеть?

bas IV
муз. бас; // басовый.