eshmoq

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

esh-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ESH- I ’yigir-’,’bur-’. Chigirihda ip e sh i b oʻtirgan ekan. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’bura-’ maʼnosini anglattan ig— feʼli oxiridagi g undoshi y undoshiga almashinib hosil boʻlgan iy- shakliga (ЭСТЯ, I, 230) ’koʻp marta' maʼnosini ifodalovchi -(i)sh qoʻshim-chasini qoʻshib hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 396); keyincha— lik y undoshi talaffuz qilinmay, yonma-yon kelgan i unlilari bitta choʻziq i: unlisiga birlashgan, soʻngra bu unlining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan va e unlisiga al— mashgan: (ig- > iy-) + ish = iyish- > i:sh- > ish- > esh-.

ESH- II 'eshkakni harakatlantir>-’. Labi choʻchchaygan kichkinagina sanitar hiz eshkak e sh a r d i (Asqad Muxtor). Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’kovla-’ maʼno-sini anglatgan esh- I feʼlining hosila maʼnolaridan biri (ЭСТЯ, I, 315: yesh- I 6) asosida yuzaga kelgan (ДС, 185).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

I 1 Aylantirib, burab, tov-lab pishiq qilmoq; pishitmoq, chiyramoq; yigirmoq. ◆ Qamish eshmoq. Belbogʻni eshib bogʻ-lamoq. Arqon eshmoq. m ◆ Men ham tek tur-masdim: paxtani chigʻiriqdan chiqarar, kanava oʻrar, paxta savar, hatto pilta ham eshib berardim. Yo. Shukurov, «Qasos» . ◆ Hayotxon bechora ip eshib, marvaridlarni terishga oʻtirdi. M. Ismoiliy, «Fargʻonat» . o.

2 koʻchma Oʻrniga qoʻymoq, oʻrinlatmoq, qoyil qilmoq, qiymoq. ◆ Gapni eshadi-da. v ◆ Goho Yusuf amakim qoʻliga dutorini olardi-da, shunday eshib chalardiki, yuragimizni suv qilibyuborardi. U. Ikromov, «Unutilmas xoti ralar» .

Ip esholmaydi q. ip.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЭШМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Feʻl[tahrirlash]

eshmoq

Ruscha ru

eshmoq I
1
вить, скручивать, прясть; ◆ ip ~ скручивать нитку; uning oldida hech kim ip esha olmaydi (букв. никто не может сравниться с ним в прядении) никто не превзойдёт его, никто не может сравниться с ним;
2 перен. изощряться; мастерски, виртуозно делать, исполнять (что-л.); блистать; gapni eshadida он красноречив, он умеет говорить.

eshmoq II
обл. грести.