hayajon
Morfologik va sintaktik xususiyatlari
[tahrirlash]ha-ya-jon
Aytilishi
[tahrirlash]Etimologiyasi
[tahrirlash]arab. – gʻalayon, tugʻyon; iztirob, tashvish, bezovtalik; gʻazablanish; kuyikish;
Maʼnoviy xususiyatlari
[tahrirlash]Maʼnosi
[tahrirlash]Biror favqulodda ish, hodisa va b. sababdan ichki toʻlqinlanish, bezovta holat; bezovtalik. ◆ Koʻnglida ifodasiz bir umid, hayajon ila oʻsha dilxush roʻyoning takrorlanishini intiq boʻlib kutadi. S. Siyoyev, „Avaz.“ ◆ Qiz dahlizda, eshik orqasida kuchli hayajon va sarosimada turgan Gulnorni quchoqladi, sekt shivirladi: -Qaygʻurmang, opajon. Oybek, „Tanlangan asarlar.“ ◆ Sherbekda uygʻongan ruhiy koʻtarinkilik chehrasini yoritib, aʼzoyi badani hayajondan titradi. S. Anorboyev, „Oqsoy.“
- Hayajonga kelmoq ayn. hayajonlanmoq. ◆ Keksa choʻpon, kesilgan ikki qulogʻi va burniga kuydirilgan namat bosib, sizib oqayotgan qonni toʻxtatishga harakat qilar edi. Kutilmagan bu fojiadan hayajonga kelgan odamlar uning atrofini oʻrab oldilar va ustma-ust savol yogʻdira boshladilar. M. Osim, „Ajdodlarimiz qissasi.“
Ot
[tahrirlash]hayajon (koʻplik hayajonlar)
| birlik | koʻplik | |
|---|---|---|
| Bosh kelishik | hayajon | hayajonlar |
| Qaratqich kelishigi | hayajonning | hayajonlarning |
| Joʻnalish kelishigi | hayajonga | hayajonlarga |
| Tushum kelishigi | hayajonni | hayajonlarni |
| O‘rin-payt kelishigi | hayajonda | hayajonlarda |
| Chiqish kelishigi | hayajondan | hayajonlardan |
| Vosita kelishigi | hayajonla | hayajonlarla |
Antonimlari
[tahrirlash]ҲАЯЖОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Tarjimalari
[tahrirlash]Ruscha ru
hayajon
возбуждённое состояние, волнение, смятение, тревога; ◆ ~ bilan soʻzlamok говорить с волнением; ◆ ~ga kelmoq (или tushmoq) приходить в возбуждение, возбуждать.ся, волноваться; ◆ ~ga keltirmoq (или solmoq) приводить в возбуждённое состояние, возбуждать, волновать; вызывать тревогу, смятение; потрясать; ◆ bu voqea hammani ~ga solib qoʻydi это событие потрясло (взволновало) всех.