ilashmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

i-lash-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ILASH- ’zich boʻlmagan holda birkitil-’. Toʻnining etagiga somon ilashibdi. Bu soʻz il— feʼlidan ’biroz’ maʼnosini ifodalovchi -(ä)sh qoʻshimchasi bilan hosil qilingan (ЭСТЯ, I, 345): il- + äsh = iläsh-(’yordamlashish\ ’koʻp’ maʼnosini ifodalovchi qoʻshimcha-lar il- feʼliga -(i)sh shaklida qoʻshiladi va shu bilan iläsh- soʻzidan farq qiladi: Somon i l a sh d i - Ular toʻnlarini hoziqha i l i sh d i kabi).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

Ilinmoq, yopishmoq (xas-choʻp, loy va sh. k. haqida). ◆ Uning etagiga paxta ilashibdi. Yaxshiga ipak ilashur, yomonga — tikan. Maqol . n ◆ Shunda qoʻliga shilim-shiq loy ilashganini sezdi. P. Qodirov, «Yulduzli tunlar» . Bir quti sigaretga ila-shib, choʻntagimdan "Moskvich"ning kaliti ham chiqdi. S. Siyoyev, Yorugʻlik. ◆ U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalibtushibketdi. M. Is-moiliy, «Fargʻona t» . o.

2 koʻchma Yopishmoq. ◆ Men sudxoʻrman, bu oʻgʻri, Oʻroqdan ham biz toʻgʻri. Bizga ilash-ganlarning Oʻtdek yonadi goʻri. Hamza . Yoshlik-dan shyushgan illat hali koʻp munkitadi. Sh. Gʻulomov, Boʻz yer uygʻondi.

3 coji6. Ketidan yurmoq; ergashmoq. ◆ Un-sin indamadi, orqasidan ilashib koʻchaga qadar chiqqan Xayrinisoning soʻzlarini ham eshitgisi kelmasdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

4 Ketidan qolmay (biron maqsadda) yurmoq; aylanishmoq, ilakishmoq. ◆ -Pulim-ni oldirib qoʻydim. Yonimda mana shu yigit ilashib yurgan edi, gumonim shundan, — dedi Sulton.. Gʻ. Gʻulom, «Shum bola» . ◆ Jiyaningizga bir qizmi, juvonmi ilashib yurgan emish, shu rostmi?S. Nurov, «Narvoy» .

5 kam qoʻll. Birgalashib, ulanib ketmoq; qovushmoq, qoʻshilmoq. ◆ Men mehmonlar bilan sirdosh ogʻaynilardek ilashib ketdim. I. Oʻkta-mov, «Hikoyalar» . ◆ Deyarli hamma bilan ilashib ketdi. J. Abdullaxonov, «Toʻfon» . ◆ Gap-soʻzbir-biriga ilashmadi: chol oldida xotinlar haqida soʻzlanilmadi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

Koʻzga ilashmoq Zoʻrgʻa koʻrinmoq, koʻzga chalinmoq.


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ИЛАШМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

ilashmoq
1
зацепляться, прицепляться; kiyimga paxta tolasi ilashdi к платью пристали волокна хлопка;
2 перен. приставать, привязываться, цепляться; bir notanish odam menga ilashdi пристал ко мне какой-то незнакомец; ◆