jin

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

jin I[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

jin

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

[a. — afsonaviy maxluq; arvoh;

yovuz ruh] 1 Sharq mifologiyasida va diniy tasavvurlarga koʻra: pastqam joylarda kishi koʻziga odam timsolida koʻrinib, goʻyo uni biror dard-illatga chalintirib (maye. ogʻzi-ni qiyshaytirib) ketadigan afsonaviy maxluq. ◆ -Endi bu yerda ilgarigiday boyoʻgʻli sayramaydi. Hech kimning koʻziga jin ham koʻrinmaydi, — dedi Yusvali togʻa. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Bukri domla Maynani jin-mi, parimi deboʻyladi shekilli, turgan joyidan siljimay, allaqanday duoni pichirladi. Sh. Toshmatov, «Erk qushi» .

2 koʻchma Kishining tabiati, taʼb. ◆ Shuna-qangi gaplarni jinim suymaydi. sht Bepar-vo, boʻshanglik mardga emas ep, Bunday odam-larni yoqtirmas jinim. J. Jabborov . ◆ Sat-torqul akang uyni tuzattirib bermoqchi. Mayli, oʻshanda deraza ham qursin, oqlatsin ham, tokcha jiniga yoqmasa, suvatib tashlay qolsin. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» .

Jin koʻcha Pastqam tor koʻcha. ◆ Xivaning jin koʻchalari huvillab yotibdi. S. Siyoyev, «Avaz» . Jin tegmoq Kayfiyati buzilmoq. ◆ Narigi xonadan opasining uf tortgani eshitildi: -Nima jin tegdi unga? -Opa, qoʻrqyapman,— dedi Charos ovozi titrab. Oʻ. Hoshimov, «Qal-bingga quloq sol» . Jin urmaydi Hech narsa qilmaydi, taʼsir qilmaydi. ◆ -Xotiningizga jin ham urmaydi, avval xashak jamgʻarish topshirigʻini bajaring! — dedi sovxoz direktora Saidmurod aka. N. Qobil, «Bemor-lar» . Jin ursin qargʻ. Baloga uchrasin; xudo ursin. ◆ Senlarning gaplaring qiziq boʻldi-ku, jin ursin seni! S. Karomatov, «Oltin qum» . Jin chiroq q. jinchiroq. Jini tutmoq Taʼ-biga, koʻngliga yoqmagan ish yoki gapdan jah-li chiqmoq; jigʻibiyron boʻlmoq. ◆ Birpasda dadamning jini tutdi. E. Raimov, «Ajab qishloq» . Jini qoʻzimoq (yoki qoʻzgʻamoq) ayn. jini tutmoq. [◆ Zargarov Nasibaga zehn solib:] Hm.. Formada olib bora koʻrma, formani koʻrib, ZAGSmudirining jini qoʻzgʻamasin tagʻin. A. Qahhor, «Ogʻriq tishlar» . Jiniga tegmoq yoki jinini qoʻzgʻatmoq Tabiatiga toʻgʻri kelmay-digan ish, harakat yoki ran bilan jagushni chiqarmoq; asabini qoʻzgʻatmoq. ◆ Jinimga teg-magan sen bormiding? Jinidan battar yomon koʻrmoq Qattiq yomon koʻrmoq . ◆ Domla bozor qilishni, magazinga borishni jinidan battar yomon koʻrar edi. A. Qahhor, «Toʻyda aza» . Seni (yoki senga) nima jin urdi? Senga nima boʻldi? Esingni yedingmi? Aqldan ozding-mi? [ ◆ Qozi Mulladoʻstga:] Senga nima jin urdi ? — [ ◆ Mulladoʻst:] Sizni urgan jin! Jim turing, bu kun ham ozlik qilmasin! Hamza, «Maysaraning ishi» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

jin II[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

jin

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

jin chaqa ayn. jiring chaqa q. jiring. ◆ Jin chaqa hammaning karmoniga tu-purib, boylarning hamyoniga oʻzini u radi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

jin III[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

jin

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

ingl. gin < engine — mashina

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

jin mashina Paxta tozalaydigan, chigitdan tolalarni ajratib oladigan mashina. ◆ Zavod ichkarisida "jin"lar paxta tozalab chiqar-moqda. J. Sharipov, «Xorazm» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЖИН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

jin I
1
рел. джин, злой дух, бес;
2 перен. нрав, вкус; ◆ ~im suymaydi не по моему вкусу (нраву), мне не нравится; * ◆ ~ urdimi seni? или ◆  seni nima ~ urdi? ты что, одурел что ли?; ◆ ~ chiroq коптилка; плошка с фитилём; ◆ ~ koʻchalar закоулки; ◆ ~ arava таратайка; ◆ ~i qoʻzidi, ~i qoʻzgʻadi, ~i tutdi он взбесился.

jin II
текст. джин (волокноотделитель).

jin III
= jiring.