joy

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)[tahrirlash]

joy I[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

joy

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

JOY Bu ot ПРСda [dja] va [djay] shakllarida (143), ТжРСda ҫoy shaklidan ҫo shakliga havola bilan (517, 516) keltirilgan; oʻzbek tiliga joy shaklida olingan boʻlib, 'ishgʻol kilinadigan yuza' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, I, 284). Bu ot bilan oʻzbek tilida joyla- feʼli yasalgan.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

\f. makon, manzil

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Bi-

ror kimsa yoki narsa ishgʻol qilib turgan yer, yuza, fazo; oʻrin, makon. ◆ Zolimning joyi — jahannam. Maqol . m ◆ Bozor kupi boʻlganiga qaramay, bozor joyi butunlay boʻsh edi. S. Ayniy, «Qullar» . ◆ Miltigʻini joyiga qoʻydi-yu.. kitob mutolaa qilib oʻtirgan Elmurod oldiga keldi. Shuhrat, «Shinelli yillar» . ◆ Otabek rahmat aytib, joyidan qoʻzgʻalma-di. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

2 Maʼlum bir voqea-hodisa roʻy bergan yer; ish-harakat, jarayon oʻrni. ◆ Xizmat joyi. Avtobus toʻxtaydigan joy. n ◆ Sidiqjon bolaligi oʻtgan.. tor koʻchalarni, qishloq, an-hor boʻylarini, sigir boqqan joylarini borib koʻrdi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» .

3 Maʼlum bir narsa yoki ish-harakat uchun eng qulay, mos yer, oʻrin. ◆ Mutaxassis-larni tanlash va joy-joyiga qoʻyish. Ogʻriq joyini topsa, olti oy qishlaydi. Maqol . a ◆ Bu yer hazilning joyi emas. A. Qahhor, «Ogʻaynilar» .

4 Yer yuzining, fazoning belgili, bi-ror xususiyati bilan ajralib turadigan yeri, nuqtasi. ◆ Pastqam joy. Bahavo joy. Past-baland joylar. Tor joyda tomosha. Maqol . ■■ ◆ Erta kuz jalasi togʻlik joy-larga juda hafsala bilan quyar edi. A. Kah-hor, «Oltin yulduz» . ◆ Soʻqmoq katta yoʻlga tu-tashgan joydan bepoyon dala boshlanar edi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» . ◆ Bu joydan boyning butun paxta dalasi koʻzga tashla-nib turar edi. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

5 Geografik yoki maʼmuriy hudud; taraf, tomon, oʻlka; yurt. ◆ Bizning joylarda anor koʻp. m ◆ Yoʻq, u [Elmurod] bu joylarni tu-shida ham, oʻngida ham koʻrgan emas. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Bu joyni xalq qadim zamon-lardan beri Kultepa deb atar edi. Sh. Rashidov, «Gʻoliblar» .

6 Biror narsaning ayrim qismi, yeri, boʻlagi. ◆ Goʻshtning yogʻli joyi. Kosaning darz ketgan joyi. Ipning tugilgan joyi. n ◆ Biror joying ogʻriydimi, Kumush ? A. Qodi-riy, «Oʻtgan kunlar» .

7 Badiiy asar, musiqa va sh. k. ning biror kerakli, qiziqarli yeri, oʻrni. ◆ Abdishu-kur.. boyvachchaning qoʻlidan kitobni.. olib, kerakli joyini topdi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Baʼzan sevgan qizlaridan kelgan xatning qalbga borib tekkan joylarini bir-birlariga oʻqib berardilar. Shuhrat, «Shinelli yillar» .

8 Gap, ish, xatti-harakat yoki belgi-larning shaxsiy baho berish uchun asos, das-tak boʻladigan yeri, oʻrni. ◆ Bu ishning hech qs-yin joyi yoʻq. Mening qoʻrqadigan joyim yoʻq.n ◆ Men sizga aytsam, qiyomatli oʻrtoqmiz-u, mendan xafa boʻlgan joyi bor. A. Muxtor, «Opa-singillar» .

9 Yashash, hayot kechirish, yotish-turish uchun xizmat qiladigan yer; uy-joy, hovli-joy, boshpana. ◆ Joy olma, qoʻshni ol. Maqol . nsh ◆ Ioʻlchi biznikiga ishlagani kelgan, ishla-sin. Puli yoʻq, joyi yoʻq.. xotinni nima qila-di. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

10 Oʻtirish yoki yotish uchun qilingan, solingan, toʻshalgan oʻrin; oʻrindiq. ◆ Vagonda beshta boʻsh joy qoldi. Bugungi seanslarga joy yoʻq. m ◆ Hojimirsiroj avtobusda joy talashib, bolali bir xotin bilan aytishib qoldi. A. Qahhor, «Yillar» . ◆ Xolida kichik qizi Ranoni uyga yotqizib, eriga joy solgani ayvonga chiqdi. I. Rahim, «Chin muhabbat» .

11 Meros sifatida qolgan, biror kim-saga tegishli yer-mulk, hovli-joy. ◆ "Rakat" mavzeida otadan qolgan uch tanob joy bor edi. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Mana shu joylar burun Abduvaqqos degan bir eshonga qarashli ekan. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chiroqlari» .

12 Ish, xizmat, vazifa, oʻrin. ◆ U yaxshi joyda ishlaydi. n ◆ Jonfigʻon.. xotiniga necha-necha tavba-tazarrular qilib, endi bi-ron joyga kirib ishlashga.. soʻz beribdi. A. Qahhor, «Jonfigʻon» .

13 Oila, xonadon. ◆ Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom ber. Maqol . ◆ yat Iqbo-lingga koʻp yaxshi joydan qalliq chiqdi, bolam. Hammalari biram sipo, biram salobat-li odamlar ekan. P. Tursun, «Oʻqituvchi» .

Gapni (yoki soʻzni) bir joyga qoʻymoq q. ran 1. Gap (yoki soʻz, fikr) bir joydan chikdi q. ran 1. Joy qilmoq Yotish, oʻtirish uchun oʻrin hozirlamoq. ◆ U [Asrorqul\ atrofga suv sepib, supaga joy qildi. A. Qahhor, «Asror bobo» . Joyini topdi s. t. 1) joyiga tushdi; 2) ish-latib, hazm qilib yuborildi, egalik boʻlib ketdi. Joyiga keltirmoq (yoki qoʻymoq) Oʻrinlatmoq, oʻrniga qoʻymoq, tegishlicha ado etmoq, bajo keltirmoq. ◆ Hurmatini joyiga keltirmoq. yat [ ◆ Muxlis:\ Durust, hamma ishni joyiga qoʻydim. Qadrli mehmonlarimizning koʻngillariga putur yetmasa, bas. 3. Said, «N» . Safarov, Tarix tilga kirdi. Kutmagan (yoki kutilmagan) joyda Kutilmagan paytda, kutmagan holda. ◆ Boiglanishda anchayin hazilga oʻxshab koʻringan bu ginaxonlik kutilmagan joyda jiddiy bir tuye olib ketdi. A. Qodi-riy, «Oʻtgan kunlar» . Koʻngli joyiga tushmoq q. koʻngil. Koʻnglidan (yoki yuragidan, qalbidan) joy olmoq Koʻnglida qolmoq, yuragidan, qalbidan oʻrin olmoq: koʻnglida chuqur iz, asar qoldirmoq. ◆ Men xotinim bilan ancha yildan beri turib, undan koʻp yaxshiliklar koʻrganman, bu yaxshiliklarning har qaysisi koʻnglimdan alohida-alohida joy olgan. A. Kahx, «or, Oltin yulduz» . Oʻtirgani (yoki oʻzini qoʻygani) joy topolmay qolmoq Hayajondan, kutilmaganlikdan tipirchilab, nima qila-rini bilmay qolmoq, sarosimaga tushmoq. ◆ Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi. Uning kelishini eshitgandan beri nafrati qoʻzgʻab, oʻzini qoʻygani joy topolmay qoldi. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. Oʻtqizgani joy topolmay qolmoq Juda katta hurmat bilan kutib olmoq. ◆ Oftob oyimni boʻlsa Oʻzbek oyim oʻtqizgani joy topolmas, "quda" soʻzi oʻrniga "singlim" deb xitob qilar, oshni ham uning raʼyini soʻramasdan buyurmas edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . Hushini joyiga keltirmoq Kekkayib, oʻziga ishonib, haddidan oshib ketgan kishini tartibga chaqirib qoʻymoq.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

joy II[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

joy

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

rvsh. shv. Bafurja, bamaylixo-tir; kech, keyin; aniq. ◆ Bugun ishga joyroq boraman. Dam olish kuni ertalab joyroq turishadi. m ◆ Boʻlgan ishni joyroq gapirish kerak, toki haqiqat yuzaga chiqsin. H. Gʻu-lom, «Toshkentliklar» .


Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЖОЙ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Nido[tahrirlash]

joy

Ruscha ru

joy I
1 место;◆ ish ~i рабочее место; ◆ taksi toʻxtaydigan ~ место стоянки такси; ◆ uning tugʻilgan ~i место его рождения; ◆ xilvat ~ укромное место; ◆ ~ yoʻq места нет; мест нет; ◆ har ~, har ~da тут и там; местами; ◆ ~lardan kelgan vakillar делегаты с мест; ◆ ~ olmoq занимать место; ◆ borib-borib tangadek ~ni oladi загадка ходит много, а места занимает с монету (палка, посох); ◆ narsalarni ~-~iga qoʻyish kerak надо расставить вещи по местам;◆ kadrlarni ~-~ iga qoʻyish расстановка кадров;
2 место (должность); daromadli (или yogʻli) ◆ ~ доходное место; ◆ u yaxshi ~da ishlaydi он работает на хорошем месте;
3 место (в книге, пьесе, музыкальном произведении и т. п.); ◆ pyesaning eng oʻtkir ~i самое сильное место в пьесе;◆ bu kitobda qiziq ~lar koʻp в этой книге много интересных мест;
4 местность, место; ◆ ochiq ~ открытая местность; ◆ pastqam ~lar глухая местность; ◆ past-baland ~lar пересечённая местность; ◆ togʻliq ~lar горная местность;◆ bizning ~larda в наших краях; ◆ ~dan ~ning farqi bor место месту рознь;
5 постель; ◆ ~ solmoq, ~ qilmoq расстилать (что-л., напр. одеяло, палас и т. п. для сидения или лежания); ◆ ~ solib bolani yotqizmoq расстилать постель и укладывать ребёнка;
6 жилище, жильё; ◆ uy-~, hovli-~ дом, усадьба; ◆ uy-~ fondi жилищный фонд;
7 семья; ◆ u yaxshiroq, ~dan uylanmoqchi он собирается жениться на девушке из хорошей семьи; ◆ 

  • undan qoʻrqadigan ~im yoʻq мне нечего его бояться; ◆ koʻngildan ~ olmoq западать в душу; ◆ ~ida в порядке, как надо, как полагается; ◆ hammasi ~ida всё в порядке; ◆ ishlaringiz ~ idami? всё ли у вас благополучно?; всё ли у вас в порядке?; ◆ dasturxon ~ida стол накрыт богато; ◆ bolaning fahmi ~ida мальчик смышлёный; ◆ es-hushing ~idami? ты в своём уме?; ◆ koʻngil ~ida emas душа не на месте; ◆ oʻzini qoʻygani ~ topolmay qolmoq не находить себе места (от волнения и т. п.); ◆ nozik ~ щекотливый вопрос.


joy II
(произносится несколько протяжно) позже (обычного); не спеша, не торопясь; ◆ bugun ishga ~roq boraman я сегодня пойду на работу несколько позже; ◆ bugun ~roq turdim я сегодня встал позже (позднее, чем обычно); поздненько я встал сегодня.


Flag of the United Kingdom.svg Inglizcha (en)[tahrirlash]

Ot[tahrirlash]

joy

xursandchilik, shodlik