pul

Vikilug‘at dan olingan


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

pul

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

I [f. — pul, aqcha; baliq tanga-

si] 1 Oldi-sotdi yoki toʻlov muomalalarida narx, baho, qiymat oʻlchovi boʻlgan metall yoki qogʻoz belgi; aqcha. ◆ Hogʻoz pul. Tanga pul. Naqd pul. Pul maydalamoq. Pul boʻlsa, chan-galda shoʻrva. Maqol . ◆ Puli kuygan qalampir chaynar. Maqol . n ◆ Sidiqjon.. kechki payt koʻchaga chiqmoqchi boʻlgan edi, Anzirat xola, uning puli yoʻqligini bshgganday, soch oldir-gani pul berdi. A. Qahhor, «Qoʻshchinor chi-roqlari» . ◆ Yoʻlkiraga pulimiz, piyoda qay-tishga ilojimiz boʻlmaganidan qolib ketdik.

M. Ismoiliy, Fargʻona t.o. ◆ [Sanavbar Xay-rinisoga:] Sizga ham gapiraman, pul uchun imoni va qizini sotadigan otamga ham gapi-raveraman. Hamza, «Tuhmatchilar jazosi» .
Pul boʻlmoq Pulga almashinmoq, sotil-moq. ◆ Narsa sotsang, pul boʻladi, Erta-indin kul boʻladi. Maqol . Pul qilmoq 1) pul hi-sobiga bermoq, sotmoq, pullamoq. ◆ Uyni be-zashdan boshqa narsaga yaramaydigan asbob-larni yigʻishtirdim, barini sotib pul qildim. Oybek, «Tanlangan asarlar; 2) ishlab yoki boshqa yoʻl bilan pulni qoʻlga kiritmoq, pul toʻplamoq» . Pul(ning) qadrsizlanishi q. inflyatsiya. ◆ Pulning qadrsizlanishi surʼat-lari muntazam ravishda va izchillik bilan pasayibbormoqda. Gazetadan .

2 Sarmoya, mablagʻ. ◆ Qurilishga pul ajrat-moq. shsh Pul-chi? Pul ham tugʻadi. Juda koʻp tugʻadi, tez tugʻadi, ayniqsa, bu zamonda pul sertuxum boʻlib ketgan. Oybek, «Tanlangan asarlar» . ◆ Nuqul pul va foyda ketidan quv-sak-da, ammo odamlarimiz ruhan qashshoq boʻ-lib qolishsa, bunday jamiyatning hech kimga keragi yoʻq. Gazetadan .

3 s. t. Ish haqi; maosh. ◆ Qorovul puli. Bu-gun pul oladigan kunimiz.

4 esk. Baʼzi yerlarda yarim tiyinga, baʼzi yerlarda bir tiyinga teng boʻlgan pul oʻlchov birligi va shu qiymatdagi mayda pulning oʻzi. ◆ Narx bilib kelgan bolaga yigirma pul berib, orqasi kuymaganini olish sharti bilan nonga yubordi. A. Qodiriy, «Mehrobdan chayon» . ◆ Iiqitgan bolalarga ikki puldan sov-rin berib tomosha qilib yotgan ikki boyning biri shu — Niyozmat hoji boʻlib, hajdan yangi kelgan yillari edi. A. Qahhor, «Sarob» .

Bir (yoki ikki, uch) pul 1) bir yoki ikki, uch tiyin. ◆ Bir pul berib yigʻlatdim, ming pul berib tindirdim. Maqol; 2) hech narsaga ar-zimaydigan, «ahamiyatsiz, bir tiyinga ham qimmat» . ◆ Bu gaplar unga bir pul. Hamma unga bir pul. n ◆ Joʻraboyev Yusufiyning dajiua-larini bir pul qiladigan maqola yozibdi. Sh. Rashidov, «Boʻrondan kuchli» . ◆ Turdi gʻilay olti yillik toat-ibodatini bir pul qildi. A. Koʻchimov, «Halqa» .

5 Afgʻonistonning asosiy pul birligi — afgʻoniyning yuzdan bir ulushiga teng mayda pul, tanga.

Pulga chaqmoq q. chaqmoq I. Pulni pul bilan oʻynamoq dagʻl. Mehnat qilmay osonlik bilan pul topib, bebiliska sarf qilmoq, uncha-muncha pulni nazarga olmaslik. Pu-lining sassigʻiga yotolmaydi s. t. Juda boy, puldor odam haqida aytiladigan ibora.

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

pul

Aytilishi

Etimologiyasi

II f. — koʻprik

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

esk. kt. ayn.

koʻprik.

Puli sirot q. sirot.


Sinonimlari

Antonimlari

ПУЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

pul I
1
деньга; ◆ naqd ~ наличные деньги; ◆ mol naqd ~ga sotiladi товар продаётся за наличные деньги, за наличный расчёт; ◆ bu narsa ~ga kelgan эта вещь стоит денег (т. е. не даром досталась); ◆ ~ qilmoq 1) копить деньги; делать (наживать) деньги; 2) сбывать, продавать (что-л.); ◆ ~ ishlamoq зарабатывать деньги; ◆ ~ yigʻmoq копить, накапливать деньги; ◆ ~ni omonat kassada saqlamoq хранить деньги в сберегательной кассе; ◆ ~ boʻldi - kul boʻldi погов. (букв. превратилось в деньги, значит превратилось в золу) что продано, то пропало; ◆ ~ni ~ bilan oʻynaydi (букв. он играет на деньги деньгами) у него всегда много денег; он человек денежный; у него денег куры не клюют; pulning sassigʻiga yotolmaydi (букв. от денежного зловония он не может лежать) у него денег куры не клюют; ◆ ~i bor имущий; богач; ◆ ~i yoʻq неимущий; бедняк; ◆ ~ boʻlsa, changalda shoʻrva посл. (букв. при деньгах и на вилах суп сваришь) с деньгами можно всё сделать; ◆ ~ zamburning nishini qaytarar посл. деньги и жало шмеля отвратят (остановят); ◆ ~i borning yuzi bor посл. у имущего и авторитет; ◆ ~i borlar yoʻrgʻa-yoʻrgʻa, ~i yoʻqlar zoʻrgʻa-zoʻrgʻa посл. имущие иноходью (скачут), а неимущие кое-как (плетутся);
2 грош, самая мелкая монета; ◆ bir ~ обл. полкопейки; ◆ uch ~ копейка; ◆ toʻqqiz ~ три копейки; ◆ bu narsa bir ~ga qimmat (или arzimaydi) эта вещь ни гроша нестоит; этой вещи грош цена; ◆ uning butun harakatlari bir ~ boʻldi все его старания (хлопоты) пошли насмарку.

pul II
уст. книжн. ◆ = koʻprik; ~i sirot см. sirot.


Flag of Azerbaijan.svg Ozarbayjoncha (az)

Ot

pul (tushum kelishigi aniq pul{{{1}}}, koʻplik pul{{{2}}})

Etimologiya

Dan Forscha[[Turkum:az:Mga deribasyong {{{2}}}|pul]] Andoza:fa-Arab (pūl), change, small money).

Flag of Denmark.svg Datcha (da)

Feʻl

pul


Flag of the United Kingdom.svg Inglizcha (en)

Ot

pul

Anagram


Flag of the Crimean Tatar people.svg Qrim-tatarcha (crh)

Ot

pul

Turlanish


Flag of the Netherlands.svg Niderlandcha (nl)

Talaffuz

Ot

pul (koʻplik pulen, kichkina pulje, kichkina koʻplik puljes)

Volapuk symbol.svg Volaypukcha (vo)

Ot

pul

Turlanish