Kontent qismiga oʻtish

qovurmoq

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)

[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

[tahrirlash]

qo-vur-moq

Aytilishi

[tahrirlash]

Etimologiyasi

[tahrirlash]

QOVUR- 'qizitilgan yogʻda pishir-'. U bir qoshiq yogni qozonga solib, piyoz q o v u r d i (Oydin). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu feʼl asosan qogʻur- tarzida talaffuz qilingan boʻlib, Mahmud Koshgʻariy bu soʻzning yumshoq w bilan talaffuz qilinadigan shakli ham bor deb taʼkidlaydi (Devon, II, 85). Demak, oʻzbek tilida bu soʻzning qowur- shakli tarkibidagi o unlisi â unlisiga almashgan, w undoshi — ning yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: qogʻur— > qowur- > qovur-> qâvur—.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari

[tahrirlash]

Maʼnosi

[tahrirlash]

1 Qizigan yoqqa solib pi-shirmoq. ◆ Baliq qovurmoq. Kartoshka qo-vurmoq. shsh U bir qoshiq yogʻni qozonga solib, piyoz qovurdi. Oydin, „Gulsanam“ . ◆ Zumrad osh-ning zirvagini qovurib, guruchni ivitib qoʻ-yib, qarab oʻtirdi. S. Siyoyev, „Otliq ayol“ .

2 koʻchma Iskanjaga olib qattiq siqmoq, koyimoq, taʼzirini bermoq; jazolamoq. ◆ Avzoyidan hozir yacheyka kotibini chaqirib, toza qovuradigan koʻrinar edi. A. Qahhor, „Sarob“ .

3 koʻchma Oʻtday kuydirmoq, oʻrtantirmoq, oʻrtamoq. ◆ Ya na oʻsha qalbni bir umr asir etib aldab, dogʻiga qovurgan goʻzal bir siymo, so-hira qiz IAhmadjonning] koʻz oldiga keldi. F. Nasriddinov, „Koʻngil“ . ◆ Jigarim qovurdi koʻzingdagi oʻt! Yo. Mirzo .

Sinonimlari

[tahrirlash]

Antonimlari

[tahrirlash]

ҚОВУРМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

[tahrirlash]

qovurmoq
1 жарить, зажаривать; поджаривать; ◆ goʻsht qovurmoq жарить мясо;
2 перен. задать перцу, всыпать как следует;
3 перен. терзать, мучить.