Kontent qismiga oʻtish

sargardon

Vikilug‘atdan olingan

Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sar-gar-don

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

SARGARDON Bu ravish tojik tilida 'bosh' maʼnosini anglatadigan sar otiga (ТжРС, 341) 'aylantir-' maʼnosini anglatadigan gardon(i)dan feʼlining gardon hozirgi zamon asosini (ТжРС, 99) qoʻshib hosil qilingan boʻlib, 'boshi aylanib, behuda ovora' maʼnosini anglatadi (OʻTIL, II, 22).
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

fors. – sargardon l. m. boshi aylanuvchi: adashib, daydib yuruvchi; parishon, nochor, notavon; daydi;

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Bekorga ovorai sarson boʻlib yurgan, oʻz yoʻlini topa olmagan, parokandalikda yurgan. ◆ Sargardon boʻlmoq. Sargardon kezmoq. ◆ Menga u qancha azob bergan, shu deb qancha yurtlarda yalang oyoq sargardon kezganman. S. Axmad, „Qadrdon dalalar.“ ◆ Bu judolik meni qildi sargardon, Sizdan duo tilar Hasandek polvon. "Hasanxon". ◆ Sheralixon sargardon boʻlib.. yetti yildan soʻng bir chet bozorga kelib oʻtirdi. "Erali va Sherali".

2 etn. Qadimgi oʻzbek urf-odatlariga koʻra, ogʻir yotgan bemorning (irim bilan) boshidan aylantirib (oʻgirib) beriladigan sadaqa puli. ◆ [Mastura:] Nega harom boʻlar ekan? Sargardonning puli emas bu, aylanay! Doʻppi tikib toʻplaganman, yaxshi yigit! Hamza, „Paranji sirlari.“

Sarsonu sargardon qilmoq Ovora qilmoq, qiynamoq, toʻgʻri yoʻldan adashtirmoq.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

САРГАРДОН. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

sargardon
1 мытарящийся; странствующий, блуждающий; обивающий пороги; горемычный; // горемыка; // мытарство; блуждание; ◆ sayil ham sayil, sargardon ham sayil погов. (букв. и гулянье есть гулянье и мытарство - гулянье) если не погуляли, так побродили; ◆ sargardon boʻlmoq мытариться; странствовать; блуждать; измучиться, обивая пороги; ◆ sargardon qilmoq 1) заставлять обивать пороги; гонять; 2) см. uchirmoq 2;
2
этн. ритуальное обнесение подаяния, жертвуемых денег (или предметов), вокруг головы.