shakar

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search
shakar


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

sha-kar

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

SHAKAR Bu ot asli xindcha boʻlib, tojik tiliga, bu tildan oʻzbek tiliga olingan (ТжРС, 450; OʻTIL,392) 'lavlagi, shakarqamishdan sanoat yoʻli bilan olinadigan oq-sargʻish rangli qumsimon shirinlik' maʼnosini anglatadi.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (III-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

f. jSJb < qad. hind. sakkhara — shagʻal, qum; qand uni

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Lavlagi yoki sha-karqamish oʻsimligidan sanoat yoʻli bilan olinadigan oq-sargʻish rangli qumsimon shirinlik. ◆ Shakar sepilgan qatlama. Shirin soʻz shakardan shirin. Maqol . n ◆ Holva yasamoqqa shakar kerakdir. Bezak ishlamoqqa zargar kerakdir. Yo. Mirzo .

2 koʻchma Shirin, mazali, totli. ◆ Shakar qovun.

3 koʻchma Kishiga yoqadigan, yoqimli. ◆ Tili shakar qiz. sht Topolmayin yurur yorning oʻzi-ni, Toʻtiyo qiladi shakar soʻzini. "Shirin bilan Shakar" .

4 Shakar (xotin-qizlar ismi).

Til uchida shakar bermoq 1) tilidan soʻr-dirmoq. ◆ Ketma, yorim, ketma, jonim bera-yin, Tilimni(ng) uchida shakar berayin. "Qoʻ-shiqlar"; 2) salb. shirin soʻz bilan iydir-moq; tilyogʻlamalik qilib avramoq, aldamoq. ◆ Sohib qori, oʻz taʼbiri bilan aytganda, ilonga ham tilining uchida shakar beradi-gan kishi. I. Rahim, «Chin muhabbat» . Tiling-ga shakar Yaxshi, yoqimli soʻz (ran) eshitgan-da aytiladigan ibora. Shakar qop Mayin kanop matodan tikilgan kichikroq qop, lincha. [◆ Qudratning] Boshida mogʻor, eski doʻppi, oldida shakar qopdan tikilgan fartuk.. badani qoʻlidagi temirday mustah-kam. M. Ismoiliy, «Fargʻona t» . o. Shakari ogʻzingizda Savdo munosabatida: sotuvchining mol bahosini aytib, xaridorga xitoban "soʻrang, sizga qancha boʻlsa boʻladi" mazmu-nida aytadigan iborasi.

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ШАКАР. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

shakar

Etimologiya[tahrirlash]

Dan forsha شکر (šakar), dan Sanskrit शर्करा (śárkarā)

Tillarda[tahrirlash]

Ruscha ru

shakar
1 сахарный песок; сахар; // сахарный, сахаристый; сладкий; ◆ qum shakar разг. сахарный песок; ◆ shakar bogʻlagan murabbo засахарившееся варенье; ◆ shakar sepilgan hoʻl meva засахаренные фрукты, цукаты; ◆ shakar dek сладкий как сахар, очень сладкий; ◆ shakar или ◆  shakar dek qovun сладкая дыня; ◆ shakar choy чай с сахаром; ◆ shakar modda сахаристое вещество; ◆ shakar kislotasi сахарная кислота;
2 перен. сладкий; ◆ shakar oʻgʻlim ласк. сладкий мой мальчик (мой сын);
3 Шакар (имя собств. женское); ◆ 

  • shakar kasali сахарная болезнь, диабет; ◆ shakari ogʻzingizda предложите свою цену (так говорят торговцы на базаре покупателю); ◆ til uchida shakar bermoq 1) целовать взасос; 2) умасливать сладкими словами, посулами, обманывать.