tugal

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

tu-gal

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

TUGAL ' oxiriga yetkazilgan', ' chala yeri yoʻq', ' toʻ-liq'. Bu hoʻlyozmani t u g a l asar deb boʻlmaydi.

Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglattan bu soʻz asli ' oxiriga yet—' maʼnosini anglatgan toʻkä— feʼlidan (ПДП, 435; DS, 595) —l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ПДП, 435; DS, 595); keyinroq ikki unli ora — ligʻidagi k undoshi g undoshiga almashgan (Devon, II, 259); oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi ioʻqolgan: tükä— + l = toʻkäl > tügäl > tugäl.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

1 Bitgan, chala yeri yoʻq, oxiri-ga, poyoniga yetkazilgan. ◆ Tuga/i ish. Tugal asar. m ◆ Endi bilishimcha, biz oʻsha davrlarda oʻy-nagan narsalarimiz hali tugal boʻlmagan, ancha gʻoʻr asarlar edi. H. Nosirova, «Men oʻzbek qiziman» . ◆ Elmurod birinchi kuni besh vaqt namozni tugal oʻqidi. Ikkinchi kuni uchtasi-ni oʻqib, ikkitasini qazo qildi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Ona, tugal yozishdan qalamim ojiz. Gʻayratiy .

2 Toʻla-toʻkis, bekam-koʻst; toʻliq, but. ◆ Tugal fikr. Tugal jumla. yash Ikki pud bugʻ-doy bilan besh pud sholi berib qutulmoqchi boʻlibdi. Janish boʻlsa, tugal berasan, deb turib olibdi. H. Shame, «Dushman» . ◆ Domlangiz-ni shundoq katta professor qilib, obroʻ, uy-joylarimiz tugal boʻlganda, shularni tashlab ketib qolamanmi, deb qoʻrqaman. Mir-muhsin, «Umid» .

Toʻrt koʻz tugal Hamma jam holda, bir-galikda. [ ◆ Choʻpon:] Qoʻy, mol ketsa ketsin, bosh sogʻ boʻlsa, toparmiz. Qoʻy, toʻrt koʻz tugal yoʻl olganimiz ancha gʻanimatdir. Hamza,
Maysaraning ishi. ◆ Vaqti bilan toʻrt kuz tugal boʻlamiz. Shuhrat, «Jannat qidirgan-lar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ТУГАЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

tugal
1 законченный, завершенный; ◆ tugal asar законченное произведение; ◆ tugal fikr anglatadigan parcha отрывок, имеющий законченную мысль; ◆ tugal jumla законченная фраза;
2 окончательный, полный; // полностью; целиком, сполна; весь, всё; ◆ tugal gʻalaba полная победа; ◆ ish haqimni tugal oldim я получил зарплату сполна; ◆ 

  • toʻrt koʻz tugal bilan см. tugallik.