yel

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

yel

shamol, yel


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yel

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

I 1 ayn. shamol. ◆ Togʻdan sovuqqina yel esardi. P. Tursun, «Oʻqituvchi» . ◆ Tun ayoz, izgʻiriq yel toʻrt tarafga yugurib, jon achitmoqchi boʻlar edi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» . ◆ Alijon Toshkentga yeldek yetib keldi. Mirmuhsin, «Chiniqish» . ◆ Boʻtaboy epchillik bilan egarsiz otga mindi-da, bir-ikki achchiq qamchi bosdi: ot jon-jahdi bilan pastga qarab yeldek uchib ketdi. S. Ahmad, «Hukm» .

2 Biror narsa ichiga damlangan havo; dam. ◆ Ballonning yeli chiqib ketibdi. m ◆ [Otabek] Oʻn besh daqiqalardan soʻng, ichiga yel qamalgan pufakdek, "uff" etib yuborgach, oʻrnidan turdi. A. Qodiriy, «Oʻtgan kunlar» .

3 Ichakda hosil boʻladigan havo, gaz. ◆ Qabziyat ortdi-da, qabziyat.. Shu vaqt bir yel yurishsa, koʻzim ochilarmidi. A. Qodiriy, «Obid ketmon» .

Yelga uchmoq Bekor ketmoq, foydasiz boʻlmoq. ◆ Nihoyat, kutilgan kun keldi. Butun vujudi bilan qilingan gʻayrat, harakat yelga uchmadi. N. Orifjonov, «Halovat» . Yelga uchirmoq (yoki sovurmoq) Bekor ketkazmoq, yoʻq qilmoq. ◆ Gaplarimni yelga uchirib nima qilaman, derdim. H. Tursunqulov, «Hayotim qissasi» . ◆ Ishni barbod qilgan, davlatning minglab soʻmlarini yelga sovurgan.. S. Karomatov, «Eʼtiqod» . Ogʻzining yeli "Bir ogʻiz soʻzi, gapi bilan boʻladi, bitadi" maʼno-sini bildiradi. ◆ Bitta aeroplan nima degan gap ? Oxunboboyevday odam uchun ogʻzining yeli. H. Gʻulom, «Toshkentliklar» . ◆ Valixonlarga nikoh choʻtmi.. ogʻzining yeliga toʻy, ogʻzining yeliga motam. III . Toshmatov, Erk qushi.

Morfologik va sintaktik xususiyatlari

yel

Aytilishi

Etimologiyasi

Maʼnoviy xususiyatlari

Maʼnosi

II Kishi organizmidan biror qis-mining chirishi, buzilishidan iborat ogʻir kasallik. ◆ Uning burnini yel yedi.
Yel yesin (yoki yegur). Yel kasalligiga nis-batli qargʻishni bidiradi. ◆ Turishini qara.. turqingni yel yesin! Mirmuhsin, «Umid» . ◆ Hozir borib, u beburdning dodini berib qoʻyay. Voy tusingni yel yegur. S. Ahmad, «Ufq» .

Sinonimlari

Antonimlari

ЕЛ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari

Ruscha ru

yel I
1 ветер; ◆ Shuncha shikoyatlarimiz yelga uchdi (Ойбек, «Навоий») Сколько наших жалоб улетело на ветер!; ◆ yelga uchirmoq бросать на ветер; ◆ yelday uchib bormoq мчаться, нестись во весь опор;
2 ветры, газы (в кишечнике); ◆ 

  • yel oʻpmagan не тронутый, девственный; ◆ yel quvmoq лететь быстрее ветра, мчаться вихрем; ◆ ogʻzining yeli bilan молвив только словечко, легко, без труда; ◆ poʻkonidan yel oʻtmagan не испытавший ещё никаких трудностей, не гнувший спину.


yel II
водяной рак, нома (болезнь); aftingni (или basharangni) ◆ yel yesin! бран. (букв. пусть тебе изъест лицо водяной рак!) чёрт бы тебя побрал!


Flag of Turkey.svg Turkcha (tr)

yel

shamol, yel