yirtmoq

Vikilug‘at dan olingan
Jump to navigation Jump to search


Flag of Uzbekistan.svg Oʻzbekcha (uz)
[tahrirlash]

Morfologik va sintaktik xususiyatlari[tahrirlash]

yirt-moq

Aytilishi[tahrirlash]

Etimologiyasi[tahrirlash]

YIRT- 'gazmol, qogʻoz kabilarni kuch bilan qism-larga ajrat-’. U bintning uchini y i r t a r e k a n, ofii,yerga harab bir nima dedi (Abdulla Qahhor). Bu soʻz qadimgi turkiy tilda ’kuch bilan orasini och-’, ’ker-’ maʼnosini anglatuvchi yïr- feʼliga (ЭСТЯ, IV,

203) kuchaytirish maʼnosini ifodalovchi -t qoʻshimchasi-ni qoʻshib hosil qilingan; oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yïr- + t = yïrt- > yirt-.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
1 Gazmol, qogʻoz va sh. k. ni uzmoq, uzib boʻlaklarga ajratmoq. ◆ Lattani yirtmoq. Qogʻozni yirtmoq. Koʻylagini yirt-moq. n U'jangchi

Maʼnoviy xususiyatlari[tahrirlash]

Maʼnosi[tahrirlash]

◆ bintning uchini yirtar ekan, ofitserga qarab, bir nima dedi. A. Qah-hor, «Oltin yulduz» .

2 koʻchma Boʻlakka ajratmoq. ◆ Traktorlar yorib, yerlarni yirtib, kesak qoʻymaydi, may-da-mayda qirqib. Habibiy . ◆ Yana bir farish-ta qora bulutdan bir parchasini yirtib olib, tuproqning ustiga siqdi. A. Qahhor, «Qoʻshchi-nor chiroqlari» .

Bagʻrini (yoki koʻksini) yirtmoq Qattiq azoblamoq, qiynamoq, ezmoq. ◆ Ayriliq sav-dosi bagʻrini yirtadi. "Shirin bilan Sha-kar" . ◆ Pora-pora yirtdi koʻksimni sitam, soʻrgʻuvchi bormi koʻngilning zorini. Oybek, «Tanlangan asarlar» .

Sinonimlari[tahrirlash]

Antonimlari[tahrirlash]

ЙИРТМОҚ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.

Tarjimalari[tahrirlash]

Ruscha ru

yirtmoq
рвать, разрывать, раздирать; u xatni yirtib tashladi он разорвал письмо.